Kemosentetik demir bakterileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Demir oksidasyonundan elde edilen enerjiyi kullanırlar
B) Karbondioksiti indirgeyerek organik madde sentezlerler
C) Fotositnez yapamazlar
D) Heterotrof beslenme özelliği gösterirler
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda kemosentetik demir bakterilerinin özelliklerini anlamamız isteniyor. Kemosentetik canlılar, inorganik maddeleri oksitleyerek enerji elde eden ve bu enerjiyi kullanarak kendi besinlerini üreten (ototrof) organizmalardır. Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:
- A) Demir oksidasyonundan elde edilen enerjiyi kullanırlar: Bu ifade, kemosentetik demir bakterilerinin temel özelliğidir. Adından da anlaşılacağı gibi, bu bakteriler demir bileşiklerini (genellikle iki değerlikli demiri, üç değerlikli demire) oksitleyerek kimyasal enerji elde ederler. Bu enerji, metabolik faaliyetleri ve besin sentezi için kullanılır. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
- B) Karbondioksiti indirgeyerek organik madde sentezlerler: Kemosentetik canlılar, fotosentetik canlılar gibi, kendi besinlerini üreten ototroflardır. Enerjilerini kimyasal reaksiyonlardan alsalar da, karbon kaynağı olarak karbondioksiti ($CO_2$) kullanır ve onu indirgeyerek (fiksasyon yaparak) organik bileşikler (şekerler, proteinler vb.) sentezlerler. Bu süreç, kemosentezin temelini oluşturur. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
- C) Fotositnez yapamazlar: Kemosentetik bakteriler, enerji kaynağı olarak güneş ışığını değil, kimyasal reaksiyonları kullanır. Fotosentez, güneş ışığı enerjisiyle besin üretme sürecidir. Kemosentetik bakterilerde fotosentez mekanizması bulunmaz. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.
- D) Heterotrof beslenme özelliği gösterirler: Heterotrof canlılar, kendi besinlerini üretemeyen ve besinlerini dışarıdan (başka canlıları veya organik maddeleri tüketerek) alan organizmalardır. Kemosentetik demir bakterileri ise, yukarıda da belirttiğimiz gibi, karbondioksiti kullanarak kendi organik besinlerini sentezleyebilen ototrof canlılardır. Bu nedenle, heterotrof beslenme özelliği göstermezler. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.
Soru, yanlış olan ifadeyi sorduğu için, doğru cevap D seçeneğidir.
