Ökaryot bir hücrede gerçekleşen ve bir hücreden genetik olarak aynı iki yavru hücre oluşturan bölünme çeşidi aşağıdaki canlıların hangisinde görülmez?
A) Çiçekli bitkilerde polen oluşumu
B) Hidranın tomurcuklanması
C) Karaciğer dokusunun kendini yenilemesi
D) Planaryanın rejenerasyonu
Soruda bahsedilen bölünme çeşidi, ökaryot bir hücrede gerçekleşen, bir hücreden genetik olarak aynı iki yavru hücre oluşturan ve genellikle büyüme, onarım veya eşeysiz üreme amacıyla yapılan **mitoz bölünmedir**.
Şimdi seçenekleri bu bilgi ışığında inceleyelim:
- A) Çiçekli bitkilerde polen oluşumu: Çiçekli bitkilerde polen oluşumu (mikrosporogenez) karmaşık bir süreçtir. Bu süreç, diploid (2n) mikrospor ana hücrelerinin **mayoz bölünme** geçirmesiyle başlar ve haploit (n) mikrosporları oluşturur. Mayoz bölünme, genetik çeşitlilik sağlayan ve kromozom sayısını yarıya indiren bir bölünme çeşididir; yani genetik olarak aynı yavru hücreler oluşturmaz. Her bir haploit mikrospor daha sonra **mitoz bölünme** geçirerek polen tanesini (iki çekirdekli) oluşturur. Ancak, polen oluşumunun başlangıcı ve temelinde mayoz bölünme yer aldığı için, soruda belirtilen "genetik olarak aynı iki yavru hücre oluşturan" tanımına doğrudan uymayan bir süreçtir.
- B) Hidranın tomurcuklanması: Hidra, eşeysiz üreme ile tomurcuklanma yapar. Bu süreçte, ana canlının vücudunda hücreler **mitoz bölünmeler** geçirerek bir çıkıntı (tomurcuk) oluşturur. Bu tomurcuk gelişerek ana canlı ile genetik olarak tamamen aynı yeni bir birey haline gelir. Bu, mitoz bölünmeye bir örnektir.
- C) Karaciğer dokusunun kendini yenilemesi: Karaciğer hücreleri, hasar gördüğünde veya yaşlandığında yenilenme yeteneğine sahiptir. Bu yenilenme süreci, mevcut karaciğer hücrelerinin **mitoz bölünme** geçirmesiyle gerçekleşir. Oluşan yeni hücreler, ana hücrelerle genetik olarak aynıdır. Bu, mitoz bölünmeye bir örnektir.
- D) Planaryanın rejenerasyonu: Planarya gibi bazı canlılar, vücutlarının bir kısmı kesildiğinde veya hasar gördüğünde eksik kısımlarını yenileyebilirler (rejenerasyon). Bu süreç, kalan hücrelerin (özellikle kök hücrelerin) **mitoz bölünmeler** ile çoğalması ve farklılaşmasıyla gerçekleşir. Oluşan yeni dokular ve bireyler, ana canlı ile genetik olarak aynıdır. Bu, mitoz bölünmeye bir örnektir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, B, C ve D seçeneklerinde bahsedilen olaylar doğrudan mitoz bölünme ile genetik olarak aynı yavru hücrelerin oluşumunu içerirken, A seçeneğindeki polen oluşumu süreci temel olarak mayoz bölünme ile başlar ve genetik olarak farklı hücreler üretir.
Cevap A seçeneğidir.
