Hücre bölünmesi ile ilgili yapılan bir sunumda "Bu bölünme çeşidi hem tek hücreli ökaryotlarda üremeyi sağlar, hem de çok hücreli canlılarda büyüme, gelişme ve yara onarımında görev alır" ifadesi yer almaktadır. Bu açıklama hangi canlı grubu için doğru değildir?
A) Protistalar
B) Arkeler
C) Mantarlar
D) Hayvanlar
Sevgili öğrenciler, bu soru hücre bölünmesi çeşitleri ve canlılardaki görevleri hakkında temel bilgilerinizi ölçüyor. Soruyu doğru yanıtlamak için canlıların temel özelliklerini ve hangi bölünme çeşidini kullandıklarını iyi bilmemiz gerekiyor.
Şimdi sorudaki ifadeyi adım adım inceleyelim:
- "Bu bölünme çeşidi..." ifadesi, hücre bölünmesinin belirli bir türüne işaret ediyor. İfadenin devamında belirtilen görevler (tek hücrelilerde üreme, çok hücrelilerde büyüme, gelişme, yara onarımı) bize bu bölünme çeşidinin mitoz bölünme olduğunu gösteriyor. Mitoz, ökaryot hücrelerde gerçekleşen ve genetik olarak aynı iki yavru hücre oluşturan bir bölünme şeklidir.
- "...hem tek hücreli ökaryotlarda üremeyi sağlar..." Bu kısım, tek hücreli ökaryot canlıların (örneğin amip, paramesyum gibi protistalar veya maya gibi tek hücreli mantarlar) eşeysiz üremek için mitoz bölünmeyi kullandığını belirtiyor.
- "...hem de çok hücreli canlılarda büyüme, gelişme ve yara onarımında görev alır." Bu kısım ise çok hücreli ökaryot canlıların (örneğin bitkiler, hayvanlar, çoğu mantar) vücut hücrelerinin sayısını artırarak büyümek, doku ve organlarını geliştirmek veya hasar gören kısımlarını onarmak için mitoz bölünmeyi kullandığını ifade ediyor.
Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirelim:
- A) Protistalar: Protistalar tek hücreli ökaryotlardır. Mitoz bölünme ile eşeysiz ürerler. Dolayısıyla, ifadenin "tek hücreli ökaryotlarda üremeyi sağlar" kısmı Protistalar için doğrudur.
- B) Arkeler: Arkeler, prokaryot canlılardır. Prokaryot hücrelerde çekirdek ve zarlı organeller bulunmaz. Mitoz bölünme ise çekirdekli ve zarlı organelli ökaryot hücrelere özgüdür. Arkeler, mitoz bölünme yerine ikili bölünme (binary fission) adı verilen daha basit bir yöntemle çoğalırlar. Bu nedenle, sorudaki ifade Arkeler için doğru değildir çünkü Arkeler ökaryot değildir ve mitoz bölünme yapmazlar.
- C) Mantarlar: Mantarlar alemi hem tek hücreli (örneğin maya) hem de çok hücreli türleri içerir. Tek hücreli mantarlar mitozla ürerken, çok hücreli mantarlar mitozla büyür ve gelişir. Dolayısıyla, ifade Mantarlar için doğrudur.
- D) Hayvanlar: Hayvanlar çok hücreli ökaryotlardır. Vücut hücreleri mitoz bölünme ile çoğalarak büyüme, gelişme ve yara onarımını sağlarlar. Dolayısıyla, ifadenin "çok hücreli canlılarda büyüme, gelişme ve yara onarımında görev alır" kısmı Hayvanlar için doğrudur.
Sonuç olarak, sorudaki ifade mitoz bölünmenin ökaryotlardaki rollerini açıklamaktadır. Arkeler ise prokaryot oldukları için mitoz bölünme yapmazlar. Bu nedenle, açıklama Arkeler için doğru değildir.
Cevap B seçeneğidir.
