Bir deneyde hipofiz bezi çıkarılan bir farenin gözlemlenmesi sonucu;
- Büyümesinin durduğu
- Tiroid bezinin küçüldüğü
- Üreme organlarının gelişmediği
gözlenmiştir. Bu gözlemlere dayanarak hipofiz bezi için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Diğer endokrin bezlerin çalışmasını etkiler
B) Büyüme üzerinde etkilidir
C) Üreme sistemi gelişiminde rol oynar
D) Sindirim enzimlerinin salgılanmasını sağlar
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, hipofiz bezinin vücuttaki önemli görevlerini bir deney üzerinden anlamaya çalışacağız. Deneyde bir farenin hipofiz bezi çıkarılmış ve sonrasında bazı gözlemler yapılmış. Bu gözlemlerden yola çıkarak hipofiz bezi hakkında hangi yargının söylenemeyeceğini bulmamız isteniyor. Hadi adım adım inceleyelim:
- Deneydeki Gözlemler:
- Büyümesinin durduğu: Bu gözlem, hipofiz bezinin büyüme üzerinde doğrudan bir etkisi olduğunu gösterir. Hipofiz bezi, büyüme hormonu (GH) salgılayarak büyümemizi düzenler.
- Tiroid bezinin küçüldüğü: Tiroid bezi de bir endokrin bezdir. Hipofiz bezi çıkarıldığında tiroid bezinin küçülmesi, hipofizin tiroid bezinin çalışmasını düzenlediğini (TSH hormonu aracılığıyla) gösterir. Yani, hipofiz diğer endokrin bezleri etkiler.
- Üreme organlarının gelişmediği: Bu gözlem, hipofiz bezinin üreme sistemi gelişimi ve fonksiyonları üzerinde etkili olduğunu gösterir. Hipofiz, üreme hormonlarının (FSH ve LH) salgılanmasını kontrol eder.
- Şimdi seçenekleri gözlemlerimizle karşılaştıralım:
- A) Diğer endokrin bezlerin çalışmasını etkiler: Tiroid bezinin küçülmesi gözlemi, bu yargıyı destekler. Hipofiz, tiroid, böbrek üstü bezi ve üreme bezleri gibi birçok endokrin bezin çalışmasını düzenler. Bu yüzden bu ifade doğrudur.
- B) Büyüme üzerinde etkilidir: Farenin büyümesinin durması gözlemi, bu yargıyı doğrudan destekler. Hipofizden salgılanan büyüme hormonu, vücudun büyümesinde anahtar rol oynar. Bu yüzden bu ifade doğrudur.
- C) Üreme sistemi gelişiminde rol oynar: Üreme organlarının gelişmediği gözlemi, bu yargıyı destekler. Hipofizden salgılanan hormonlar, üreme organlarının gelişimini ve işlevini kontrol eder. Bu yüzden bu ifade doğrudur.
- D) Sindirim enzimlerinin salgılanmasını sağlar: Deneydeki gözlemler arasında sindirim sistemi veya sindirim enzimleri ile ilgili hiçbir bilgi bulunmamaktadır. Hipofiz bezinin temel görevleri arasında sindirim enzimlerinin salgılanmasını sağlamak yer almaz. Sindirim enzimleri genellikle pankreas ve sindirim kanalının kendi bezleri tarafından salgılanır ve bu süreç daha çok sindirim sistemi hormonları ve sinir sistemi tarafından düzenlenir. Bu nedenle, bu ifade gözlemlere dayanarak söylenemez ve genel olarak hipofizin birincil görevi değildir.
Yapılan gözlemler hipofiz bezinin büyüme, tiroid bezi ve üreme organları üzerindeki etkilerini açıkça göstermektedir. Ancak sindirim enzimleri ile ilgili herhangi bir bilgi veya etki gözlenmemiştir.
Cevap D seçeneğidir.
