10. Sınıf Tema 2: İstatistiksel Araştırma Süreci Test 1

Bir meteorolog, son bir yıl boyunca bir şehirdeki günlük maksimum sıcaklıkları kaydetmiştir. Bu sıcaklıkların dağılımını ve sıklığını görselleştirmek, tipik sıcaklık aralıklarını ve olağandışı durumları belirlemek istemektedir.

Bu sürekli sayısal veriyi ve dağılımını etkili bir şekilde göstermek için hangi tür grafiksel temsil en uygun olacaktır?

A) Pasta grafik
B) Çubuk grafik
C) Çizgi grafik
D) Histogram

Merhaba öğrenciler, bu soruyu adım adım çözelim ve hangi grafik türünün en uygun olduğunu anlayalım:

• Soruyu Anlama: Bir meteorolog, bir şehirdeki günlük maksimum sıcaklıkları kaydetmiş. Amacımız, bu sıcaklıkların nasıl dağıldığını ve hangi sıcaklıkların daha sık görüldüğünü görsel olarak göstermek.
• Grafik Türlerini Değerlendirme: Şimdi seçenekleri inceleyelim ve her birinin bu durum için uygunluğunu değerlendirelim:
• A) Pasta Grafik: Pasta grafikler, genellikle bir bütünün parçalarını göstermek için kullanılır. Örneğin, bir anket sonucunda farklı seçenekleri tercih edenlerin yüzdelerini göstermek için idealdir. Ancak, sürekli bir sayısal veri dağılımını göstermek için uygun değildir. Sıcaklık verileri gibi sürekli verilerde, her bir sıcaklık değerinin bütün içindeki payını göstermek anlamlı olmaz.
• B) Çubuk Grafik: Çubuk grafikler, kategorik verileri karşılaştırmak için kullanılır. Örneğin, farklı şehirlerdeki ortalama sıcaklıkları karşılaştırmak için kullanılabilir. Ancak, günlük sıcaklıklar gibi sürekli bir veri setinin dağılımını göstermek için en iyi seçenek değildir. Çünkü çubuk grafikler genellikle ayrık (discrete) veriler için kullanılır.
• C) Çizgi Grafik: Çizgi grafikler, zaman içindeki değişimleri göstermek için kullanılır. Örneğin, bir gün içindeki sıcaklık değişimini veya bir yıl içindeki aylık ortalama sıcaklık değişimini göstermek için idealdir. Ancak, bu soruda sıcaklıkların dağılımını ve sıklığını göstermek istediğimiz için çizgi grafik uygun değildir. Çizgi grafik, verilerin zamanla nasıl değiştiğini vurgular, ancak dağılımı net bir şekilde göstermez.
• D) Histogram: Histogramlar, sürekli sayısal verilerin dağılımını göstermek için özel olarak tasarlanmıştır. Verileri belirli aralıklara (sınıflara) böler ve her aralıktaki veri sayısını (frekansını) gösterir. Bu, hangi sıcaklık aralıklarının daha sık görüldüğünü ve genel dağılımın nasıl olduğunu anlamamızı sağlar. Meteorologun amacına en uygun grafik türü histogramdır.
• Neden Histogram? Histogram, sıcaklık verilerini gruplandırarak (örneğin, 10-15°C, 15-20°C gibi aralıklar) her bir aralıkta kaç gün olduğunu gösterir. Bu sayede, hangi sıcaklık aralıklarının daha yaygın olduğunu ve sıcaklıkların nasıl dağıldığını kolayca görebiliriz. Ayrıca, histogram sayesinde ortalama sıcaklık, sıcaklık aralığı ve aykırı değerler (olağandışı sıcaklıklar) hakkında da bilgi edinebiliriz.

Cevap D seçeneğidir.