🎓 Çizgeç (Ölçüsüz Cetvel) Test 3 - Ders Notu
Merhaba sevgili öğrenciler! "Çizgeç (Ölçüsüz Cetvel) Test 3" genellikle temel geometrik çizimler ve bu çizimlerin farklı şekiller üzerindeki uygulamalarını kapsar. Bu ders notu, testte karşılaşabileceğiniz konuları sade bir dille özetleyerek size yol gösterecek.
📌 Çizgeç ve Ölçüsüz Cetvel Nedir?
Geometrik çizimlerin temelini oluşturan bu iki araç, adlarından da anlaşılacağı gibi belirli kurallar çerçevesinde kullanılır.
- Çizgeç (Pergel): Belirli bir merkezi ve yarıçapı olan çemberler veya yaylar çizmek için kullanılır. Uzunluk ölçmez, sadece aktarır.
- Ölçüsüz Cetvel (Doğru Parçası): İki nokta arasına düz bir çizgi çekmek veya bir doğru parçasını uzatmak için kullanılır. Üzerinde milimetre, santimetre gibi ölçü birimleri bulunmaz, yani uzunluk ölçmek için kullanılamaz.
⚠️ Dikkat: Bu araçlarla yapılan tüm çizimlerde, sadece pergelin açıklığını ve cetvelin düz kenarını kullanabilirsiniz. Uzunlukları ölçme veya açıları doğrudan belirleme yeteneğiniz yoktur.
📌 Temel Geometrik Çizimler
Bu bölümde, pergel ve ölçüsüz cetvel kullanarak yapabileceğiniz en temel ve önemli çizimleri ele alacağız.
Doğru Parçası Kopyalama
Verilen bir doğru parçasının uzunluğunu, başka bir yere taşımak demektir. Cetvel ölçüsü olmadığı için pergel kullanılır.
- Verilen doğru parçasının bir ucuna pergelin sivri ucunu koyun.
- Pergelin açıklığını diğer uca kadar ayarlayın.
- Bu açıklığı bozmadan, kopyalamak istediğiniz başlangıç noktasına pergelin sivri ucunu koyun ve bir yay çizin.
- Yay üzerinde işaretlediğiniz nokta ile başlangıç noktasını birleştiren doğru parçası, orijinal parçanın kopyasıdır.
Açı Kopyalama
Verilen bir açının aynısını başka bir yerde oluşturmaktır.
- Verilen açının köşesine pergelin sivri ucunu koyun ve her iki kolu kesen bir yay çizin.
- Yeni açıyı oluşturmak istediğiniz noktaya pergelin sivri ucunu koyun ve aynı açıklıkla bir yay çizin.
- Orijinal açıda, yayın kolları kestiği noktalar arasındaki mesafeyi pergelinizle ölçün (pergelin sivri uçlarını bu noktalara koyarak).
- Bu mesafeyi bozmadan, yeni çizdiğiniz yay üzerinde bir noktaya pergelin sivri ucunu koyun ve ilk yayı kesen bir yay daha çizin.
- Yeni açının köşesinden, bu iki yayın kesiştiği noktaya bir doğru parçası çizin. Bu, kopyalanmış açıdır.
Orta Dikme Çizimi (Doğru Parçasının Dik Orta Noktası)
Bir doğru parçasını tam ortadan ikiye bölen ve ona dik olan doğruyu çizmek demektir.
- Doğru parçasının bir ucuna pergelin sivri ucunu koyun. Pergelin açıklığını doğru parçasının yarısından biraz fazla olacak şekilde ayarlayın.
- Bu açıklıkla doğru parçasının hem üstünde hem de altında birer yay çizin.
- Pergelin açıklığını bozmadan, doğru parçasının diğer ucuna pergelin sivri ucunu koyun ve yine hem üstte hem altta ilk yayları kesen birer yay daha çizin.
- Bu iki yay çiftinin kesiştiği noktaları birleştirin. Bu doğru, doğru parçasının orta dikmesidir.
💡 İpucu: Orta dikme üzerindeki her nokta, doğru parçasının uç noktalarına eşit uzaklıktadır.
Açıortay Çizimi
Bir açıyı tam ortadan iki eşit açıya bölen doğruyu çizmek demektir.
- Açının köşesine pergelin sivri ucunu koyun ve açının her iki kolunu kesen bir yay çizin.
- Yayın kolları kestiği noktalara pergelin sivri ucunu sırayla koyarak, açının içinde kesişen iki yay daha çizin (pergel açıklığı aynı veya farklı olabilir, yeter ki kesişsinler).
- Açının köşesinden, bu iki yayının kesiştiği noktaya bir doğru parçası çizin. Bu doğru parçası açıortaydır.
📝 Not: Açıortay üzerindeki her nokta, açının kollarına eşit uzaklıktadır.
Bir Doğruya Dik Çizme (Verilen Noktadan Geçen)
Bir doğru üzerinde veya dışında verilen bir noktadan o doğruya dik bir çizgi çekmek.
- Nokta Doğru Üzerindeyse: Noktaya pergelin sivri ucunu koyun ve doğru üzerinde iki yayı kesen bir yay çizin. Bu iki yay noktası arasına orta dikme çizer gibi işlem yapın.
- Nokta Doğru Dışındaysa: Noktaya pergelin sivri ucunu koyun ve doğruyu iki noktada kesen bir yay çizin. Bu iki kesişim noktası arasına orta dikme çizer gibi işlem yapın.
- Her iki durumda da, orta dikme çizimi sonucunda elde ettiğiniz doğru, başlangıçtaki doğruya dik olacaktır ve verilen noktadan geçecektir.
📌 Üçgen Çizimleri
Pergel ve ölçüsüz cetvel kullanarak belirli özelliklere sahip üçgenleri çizebiliriz.
KKK (Kenar-Kenar-Kenar) Üçgen Çizimi
Üç kenar uzunluğu verilen bir üçgeni çizmek.
- İlk kenarı (örneğin en uzun olanı) bir doğru parçası olarak çizin.
- Pergelin açıklığını ikinci kenar uzunluğuna ayarlayın. İlk kenarın bir ucuna pergelin sivri ucunu koyup bir yay çizin.
- Pergelin açıklığını üçüncü kenar uzunluğuna ayarlayın. İlk kenarın diğer ucuna pergelin sivri ucunu koyup ilk yayı kesen bir yay daha çizin.
- İki yayın kesiştiği nokta, üçgenin üçüncü köşesidir. Bu noktayı ilk kenarın uç noktalarıyla birleştirin.
KAK (Kenar-Açı-Kenar) Üçgen Çizimi
İki kenar uzunluğu ve bu iki kenar arasındaki açı verilen bir üçgeni çizmek.
- Verilen açının bir kolunu (birinci kenar uzunluğu kadar) bir doğru parçası olarak çizin.
- Bu doğru parçasının başlangıç noktasına, verilen açıyı kopyalayarak çizin.
- Açının diğer kolu üzerine, ikinci kenar uzunluğunu pergel yardımıyla işaretleyin.
- İşaretlediğiniz noktayı, çizdiğiniz ilk doğru parçasının diğer ucuyla birleştirin.
AKA (Açı-Kenar-Açı) Üçgen Çizimi
Bir kenar uzunluğu ve bu kenarın iki ucundaki açılar verilen bir üçgeni çizmek.
- Verilen kenar uzunluğunu bir doğru parçası olarak çizin.
- Bu doğru parçasının bir ucuna birinci açıyı kopyalayarak çizin.
- Doğru parçasının diğer ucuna ikinci açıyı kopyalayarak çizin.
- Çizdiğiniz iki açının kolları bir noktada kesişecektir. Bu kesişim noktası, üçgenin üçüncü köşesidir.
💡 İpucu: Tüm bu çizimlerde anahtar kelime "kopyalama"dır. Ölçme yeteneğiniz olmadığı için, verilen uzunlukları ve açıları pergel yardımıyla başka yerlere taşımanız gerekir.
Umarım bu ders notu, "Çizgeç (Ölçüsüz Cetvel) Test 3" testine hazırlanırken size yardımcı olur. Bol şans ve başarılar dilerim!
