2. "Sapsarı" pekiştirmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Birleşik yazılması gerekir
B) Ayrı yazılması gerekir
C) Tire ile yazılması gerekir
D) Kesme işareti ile ayrılması gerekir
Sevgili öğrenciler, bu soruda Türkçe'deki pekiştirme (sağlamlaştırma) konusunu ve bu tür kelimelerin yazım kurallarını ele alacağız. Dilimizde bazı kelimelerin anlamını güçlendirmek, vurguyu artırmak için pekiştirme yaparız. "Sapsarı" kelimesi de bunlardan biridir.
- Öncelikle, pekiştirme nedir hatırlayalım: Bir sıfatın veya zarfın anlamını güçlendirmek, derecesini artırmak için yapılan bir anlatım biçimidir. Örneğin, "sarı" kelimesi "sapsarı" olduğunda, sarılığın çok daha yoğun ve belirgin olduğu ifade edilir.
- Türkçede pekiştirmeler farklı yollarla yapılabilir. Bu sorudaki "sapsarı" örneği, "m, p, r, s" ünsüzlerinden biriyle yapılan pekiştirme türüne girer. Bu tür pekiştirmelerde, kelimenin ilk hecesi alınır, sonuna "m, p, r, s" ünsüzlerinden uygun olanı getirilir ve ardından kelimenin tamamı yazılır.
- Örnekler: "sarı"dan "sapsarı", "mavi"den "masmavi", "yeşil"den "yemyeşil", "temiz"den "tertemiz", "beyaz"dan "bembeyaz".
- Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kurallarına göre, bu şekilde "m, p, r, s" ünsüzleriyle yapılan pekiştirmeler daima bitişik (birleşik) yazılır. Yani, "sap sarı", "mas mavi" gibi ayrı yazımlar yanlıştır.
- Şimdi seçeneklerimize bakalım:
- A) Birleşik yazılması gerekir: Yukarıda açıkladığımız kurala göre, "sapsarı" gibi pekiştirmeler bitişik yazılmalıdır. Bu ifade doğrudur.
- B) Ayrı yazılması gerekir: Bu tür pekiştirmeler ayrı yazılmaz. Bu ifade yanlıştır.
- C) Tire ile yazılması gerekir: Tire (kısa çizgi) genellikle ara sözleri, birleşik kelimeleri ayırmak veya heceleri göstermek için kullanılır, pekiştirmelerin yazımında kullanılmaz. Bu ifade yanlıştır.
- D) Kesme işareti ile ayrılması gerekir: Kesme işareti, özel isimlere gelen ekleri ayırmak gibi farklı amaçlarla kullanılır, pekiştirmelerin yazımında yeri yoktur. Bu ifade yanlıştır.
- Sonuç olarak, "sapsarı" kelimesi, pekiştirme kuralına uygun olarak bitişik yazılmalıdır.
Cevap A seçeneğidir.
