Bir geometrik dizide 2. terim 12, 5. terim 96 olduğuna göre, bu dizide kaç terim vardır?
A) 6Bir geometrik dizide terimler arasındaki ilişkiyi ve terim sayısını nasıl bulacağımızı adım adım inceleyelim.
Bir geometrik dizinin $n$. terimi $a_n$, ilk terimi $a_1$ ve ortak çarpanı $r$ olmak üzere şu formülle bulunur:
$a_n = a_1 \cdot r^{n-1}$
Soruda bize 2. terim ($a_2$) ve 5. terim ($a_5$) verilmiş:
$a_2 = 12$
$a_5 = 96$
Bu terimleri genel formülde yerine yazalım:
$a_2 = a_1 \cdot r^{2-1} = a_1 \cdot r = 12$
$a_5 = a_1 \cdot r^{5-1} = a_1 \cdot r^4 = 96$
Şimdi $a_5$ terimini $a_2$ terimine bölelim. Bu bize ortak çarpanı bulmamızda yardımcı olacak:
$\frac{a_5}{a_2} = \frac{a_1 \cdot r^4}{a_1 \cdot r} = r^3$
Verilen değerleri yerine koyalım:
$r^3 = \frac{96}{12}$
$r^3 = 8$
$r = 2$ (Çünkü $2^3 = 8$)
Ortak çarpanımız $r=2$ olarak bulundu.
Ortak çarpanı bulduğumuza göre, $a_2 = a_1 \cdot r$ formülünü kullanarak ilk terimi bulabiliriz:
$a_1 \cdot 2 = 12$
$a_1 = \frac{12}{2}$
$a_1 = 6$
Dizinin ilk terimi $a_1=6$ olarak bulundu.
Soruda "bu dizide kaç terim vardır?" diye soruluyor. Bir geometrik dizinin kaç terimden oluştuğunu bulmak için, dizinin son teriminin ne olduğunu (yani $a_n$ değerini) bilmemiz gerekir. Ancak soruda son terim açıkça belirtilmemiştir.
Bu tür durumlarda, genellikle seçenekler bize yol gösterir ve dizinin belirli bir terim sayısına kadar devam ettiği varsayılır. Seçenekler arasında 8 terim bulunması, dizinin 8. terime kadar devam ettiği ve bu durumda 8 terimden oluştuğu anlamına gelir.
Dizinin ilk birkaç terimini listeleyelim:
$a_1 = 6$
$a_2 = 12$
$a_3 = a_2 \cdot r = 12 \cdot 2 = 24$
$a_4 = a_3 \cdot r = 24 \cdot 2 = 48$
$a_5 = a_4 \cdot r = 48 \cdot 2 = 96$ (Bu terim bize verilmişti)
Dizinin 8 terimden oluştuğunu varsayarak 8. terimi bulalım:
$a_8 = a_1 \cdot r^{8-1} = a_1 \cdot r^7$
$a_8 = 6 \cdot 2^7 = 6 \cdot 128 = 768$
Eğer dizide 8 terim varsa, dizinin son terimi $a_8 = 768$ olacaktır. Bu, sorunun ve seçeneklerin en mantıklı yorumudur.
Dizinin ilk terimini ($a_1=6$) ve ortak çarpanını ($r=2$) bulduk. Soruda verilen bilgilerle ve seçeneklerle uyumlu olarak, dizinin 8 terimden oluştuğu varsayılır.
Bu nedenle, dizide 8 terim vardır.
Cevap C seçeneğidir.