Bir araştırmacı, bir ildeki lise öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıklarını incelemek istiyor. Araştırmanın güvenilir olması için aşağıdaki veri toplama yöntemlerinden hangisi en uygun olur?
A) Sadece merkezdeki bir lisenin öğrencileriyle anket yapmak
B) İldeki tüm liselerden rastgele seçilmiş öğrencilerle anket yapmak
C) Sosyal medyadan kitap okumayı seven öğrencilerle görüşmek
D) Sadece kütüphane kayıtlarını incelemek
Bu soruyu çözerken amacımız, bir ildeki lise öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıklarını en doğru ve güvenilir şekilde belirlemek. Bu nedenle, seçeceğimiz veri toplama yönteminin, tüm öğrencileri temsil edecek nitelikte olması gerekiyor.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Sadece merkezdeki bir lisenin öğrencileriyle anket yapmak: Bu yöntem, ildeki tüm lise öğrencilerini temsil etmez. Çünkü merkezdeki bir lisenin öğrencileri, diğer liselerdeki öğrencilerden farklı özelliklere sahip olabilirler. Örneğin, sosyo-ekonomik düzeyleri veya ilgi alanları farklı olabilir. Bu nedenle, bu yöntemle elde edilen sonuçlar, tüm il geneline genellenemez.
- B) İldeki tüm liselerden rastgele seçilmiş öğrencilerle anket yapmak: İşte bu doğru yöntem! Bu şekilde, ildeki her liseden öğrencinin ankete katılma şansı olur. Rastgele seçim, örneklemin tüm popülasyonu temsil etmesini sağlar. Böylece, elde edilen sonuçlar, ildeki tüm lise öğrencilerinin kitap okuma alışkanlıkları hakkında daha güvenilir bir fikir verir.
- C) Sosyal medyadan kitap okumayı seven öğrencilerle görüşmek: Bu yöntem, sadece kitap okumayı seven öğrencileri kapsar. Kitap okumayan veya sosyal medyayı aktif kullanmayan öğrenciler dışarıda kalır. Bu da, araştırmanın sonuçlarını çarpıtabilir ve genel bir fikir vermekten uzaklaştırır.
- D) Sadece kütüphane kayıtlarını incelemek: Kütüphane kayıtları, sadece kütüphaneden kitap alan öğrencilerin alışkanlıklarını gösterir. Kütüphaneden kitap almayan ama başka kaynaklardan kitap okuyan öğrencilerin alışkanlıkları göz ardı edilir. Bu nedenle, bu yöntem de tüm öğrencileri temsil etmez.
Özetle, en güvenilir sonuçları elde etmek için, ildeki tüm liselerden rastgele seçilmiş öğrencilerle anket yapmak en uygun yöntemdir. Bu sayede, örneklemimiz tüm öğrenci popülasyonunu temsil eder ve elde ettiğimiz veriler daha güvenilir olur.
Cevap B seçeneğidir.
