6.
"Takımımız maçı kazanmak için son derece azimle ve istekle çalıştı."
Bu cümlede hangi tür anlatım bozukluğu vardır?
A) Gereksiz sözcük kullanımı
B) Mantık hatası
C) Özne-yüklem uyumsuzluğu
D) Yanlış anlamda sözcük kullanımı
Merhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, verilen cümlede hangi tür anlatım bozukluğu olduğunu bulacağız. Cümleyi dikkatlice inceleyelim:
"Takımımız maçı kazanmak için son derece azimle ve istekle çalıştı."
- Öncelikle cümlenin anlamına odaklanalım. "Azimle çalışmak", bir işi başarmak için büyük bir kararlılık ve dirençle, yılmadan çalışmak demektir.
- "İstekle çalışmak" ise bir işi severek, gönüllü olarak ve arzuyla yapmak anlamına gelir.
- Bir kişi veya takım "azimle" çalışıyorsa, bu durum genellikle o işi başarmak için güçlü bir "istek" duyduğu anlamına gelir. Azim, zaten içinde büyük bir isteği ve kararlılığı barındırır.
- Bu durumda, "azimle" sözcüğü kullanıldığında, "istekle" sözcüğünün ayrıca kullanılması gereksiz bir tekrara yol açar. Çünkü azim, isteği de kapsayan daha geniş ve güçlü bir anlam taşır. "Son derece azimle çalışmak" ifadesi, zaten işin çok büyük bir istekle yapıldığını da anlatır.
- Bu tür bir durum, yani aynı anlama gelen veya birbiri içinde barındıran sözcüklerin bir arada kullanılması, "gereksiz sözcük kullanımı" olarak adlandırılır. Cümleden "ve istekle" kısmını çıkardığımızda cümlenin anlamında herhangi bir eksilme olmaz, aksine anlatım daha duru ve güçlü hale gelir: "Takımımız maçı kazanmak için son derece azimle çalıştı."
- Diğer seçenekleri de kısaca değerlendirelim:
- B) Mantık hatası: Cümlede herhangi bir mantıksal çelişki veya akla aykırı bir durum bulunmamaktadır.
- C) Özne-yüklem uyumsuzluğu: Cümlenin öznesi "Takımımız" (tekil), yüklemi ise "çalıştı" (tekil). Özne ve yüklem arasında bir uyumsuzluk yoktur.
- D) Yanlış anlamda sözcük kullanımı: "Azimle" ve "istekle" sözcükleri kendi doğru anlamlarında kullanılmıştır. Sorun, bu iki sözcüğün bir arada kullanılmasından kaynaklanmaktadır.
Bu nedenle, cümlede aynı anlamı ifade eden veya birbirini kapsayan sözcüklerin gereksiz yere bir arada kullanılması nedeniyle "gereksiz sözcük kullanımı" anlatım bozukluğu vardır.
Cevap A seçeneğidir.
