Bir kişi, asansör korkusu nedeniyle iş yerine her gün 15 kat merdiven çıkmaktadır. Arkadaşının "Bu korkunu yenmelisin" tavsiyesine rağmen asansöre binememektedir. Bu durum aşağıdaki savunma mekanizmalarından hangisine örnektir?
A) Yansıtma
B) Kaçınma
C) Mantığa bürüme
D) Yer değiştirme
Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bu soruda, bir kişinin asansör korkusu nedeniyle sergilediği davranışı ve bu davranışın psikolojideki karşılığını inceliyoruz. Savunma mekanizmaları, bireyin kaygı, stres veya çatışma yaratan durumlarla başa çıkmak için bilinçdışı olarak kullandığı yöntemlerdir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve doğru cevabı bulalım:
- Savunma Mekanizmaları Nedir?
Savunma mekanizmaları, Freud tarafından ortaya atılan ve bireyin benliğini (ego) tehdit eden durumlar karşısında kaygıyı azaltmak için bilinçdışı olarak başvurduğu psikolojik stratejilerdir. Bu mekanizmalar, genellikle gerçekliği çarpıtarak veya inkar ederek kişinin kendini daha iyi hissetmesini sağlar.
- Senaryoyu Anlayalım:
Kişi, asansör korkusu yaşıyor ve bu korku nedeniyle asansöre binmek yerine her gün 15 kat merdiven çıkıyor. Arkadaşının tavsiyesine rağmen korkusuyla yüzleşmekten kaçınıyor. Burada anahtar kelime, kişinin korktuğu durumdan uzak durması ve kaçınmasıdır.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Yansıtma (Projection): Yansıtma, kişinin kendi kabul edilemez duygu, düşünce veya özelliklerini başkalarına atfetmesidir. Örneğin, "Ben tembel değilim, o bana iş yaptırmıyor" demek gibi. Senaryoda kişi kendi korkusunu başkasına yüklemiyor. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
- B) Kaçınma (Avoidance): Kaçınma, kaygı veya korku uyandıran bir durum, nesne veya kişiden fiziksel veya psikolojik olarak uzak durma eylemidir. Senaryodaki kişi, asansör korkusu nedeniyle asansöre binmekten (yani korktuğu durumla yüzleşmekten) kaçınarak merdivenleri kullanmaktadır. Bu durum, kaçınma mekanizmasının doğrudan bir örneğidir.
- C) Mantığa bürüme (Rationalization): Mantığa bürüme, kişinin kabul edilemez bir davranışı veya durumu, mantıklı ve kabul edilebilir görünen ama aslında gerçek olmayan nedenlerle açıklamasıdır. Örneğin, "Asansörler zaten tehlikeli, merdiven çıkmak daha sağlıklı" gibi bir açıklama yapsaydı mantığa bürüme olabilirdi. Ancak senaryoda kişi sadece kaçınma davranışını sergiliyor, bu davranışı mantıklı bir bahaneyle açıklamıyor. Bu nedenle C seçeneği doğru değildir.
- D) Yer değiştirme (Displacement): Yer değiştirme, bir duygunun (genellikle öfke veya saldırganlık) asıl hedeften daha az tehdit edici veya daha güvenli bir hedefe yöneltilmesidir. Örneğin, patronuna kızan birinin eve gelip eşine bağırması gibi. Senaryoda böyle bir duygu aktarımı söz konusu değildir. Bu nedenle D seçeneği doğru değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, kişinin asansör korkusu nedeniyle asansöre binmekten vazgeçip merdivenleri kullanması, korktuğu durumdan uzak durma yani kaçınma davranışına uymaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
