Periyodik sistem test çöz LGS Test 1

Bir öğrenci periyodik tabloda aynı periyotta bulunan X, Y ve Z elementlerinin atom yarıçaplarını karşılaştırmak istiyor. Bu elementlerin atom numaraları sırasıyla 9, 11 ve 17'dir. Buna göre atom yarıçaplarının büyükten küçüğe doğru sıralanışı aşağıdakilerden hangisidir?

A) X > Y > Z
B) Y > Z > X
C) Z > Y > X
D) Y > X > Z

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruyu çözmek için periyodik tablodaki atom yarıçapı eğilimlerini anlamamız gerekiyor. Adım adım ilerleyelim:

• 1. Elementleri Belirleyelim ve Periyodik Tablodaki Yerlerini Bulalım:

  Verilen atom numaralarına göre elementleri ve periyodik tablodaki yerlerini belirleyelim. Soruda elementlerin "aynı periyotta" olduğu belirtilse de, verilen atom numaraları bu elementlerin hepsinin aynı periyotta olmadığını göstermektedir. Bu durumda, atom yarıçapı karşılaştırmasını periyodik tablonun genel eğilimlerini kullanarak yapacağız.

  • X elementi: Atom numarası $9$. Bu element Flor ($F$) olup, periyodik tablonun 2. periyot, 17. grubunda yer alır.
  • Y elementi: Atom numarası $11$. Bu element Sodyum ($Na$) olup, periyodik tablonun 3. periyot, 1. grubunda yer alır.
  • Z elementi: Atom numarası $17$. Bu element Klor ($Cl$) olup, periyodik tablonun 3. periyot, 17. grubunda yer alır.
• 2. Atom Yarıçapı Eğilimlerini Hatırlayalım:
  • Aynı periyotta (yatay sıra) soldan sağa doğru gidildikçe: Atom numarası (çekirdek yükü) artar. Çekirdek, elektronları daha güçlü çeker ve bu da atom yarıçapının küçülmesine neden olur.
  • Aynı grupta (dikey sütun) yukarıdan aşağıya doğru inildikçe: Yeni elektron katmanları (enerji seviyeleri) eklenir. Bu durum, çekirdeğin elektronları çekme gücüne rağmen atom yarıçapının büyümesine neden olur.
• 3. Elementlerin Atom Yarıçaplarını Karşılaştıralım:
  • Y ($Na$) ve Z ($Cl$) elementleri aynı periyotta (3. periyot) yer alır:

    Y ($Na$) 1. grupta, Z ($Cl$) ise 17. gruptadır. Aynı periyotta soldan sağa gidildikçe atom yarıçapı küçüldüğü için, Y ($Na$) elementi Z ($Cl$) elementinden daha büyük bir atom yarıçapına sahiptir. Yani, $Y > Z$.

  • X ($F$) ve Z ($Cl$) elementleri aynı grupta (17. grup) yer alır:

    X ($F$) 2. periyotta, Z ($Cl$) ise 3. periyottadır. Aynı grupta yukarıdan aşağıya inildikçe atom yarıçapı büyüdüğü için, Z ($Cl$) elementi X ($F$) elementinden daha büyük bir atom yarıçapına sahiptir. Yani, $Z > X$.

  • Tüm elementleri sıralayalım:

    Yukarıdaki karşılaştırmaları birleştirdiğimizde:

    • $Y > Z$
    • $Z > X$

    Bu durumda atom yarıçaplarının büyükten küçüğe doğru sıralanışı $Y > Z > X$ şeklinde olur.

Bu sıralama, B seçeneğinde verilen sıralama ile aynıdır.

Cevap B seçeneğidir.