3. Aşağıdaki cümlelerin hangisi anlamına göre olumsuz bir cümledir?
A) Bu konuda hiç kimseye güvenmiyor.
B) Yarınki toplantıya mutlaka katılacak.
C) Projeyi zamanında bitirmeyi başardı.
D) Yeni aldığı kitabı hemen okumaya başladı.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugün sizlerle "anlamına göre olumsuz cümle" kavramını inceleyeceğiz. Bir cümlenin anlamına göre olumsuz olması demek, o cümlenin ifade ettiği yargının, eylemin veya durumun gerçekleşmediğini, olmadığını veya yokluğunu bildirmesi demektir. Bazen bir cümle yapıca (şekil olarak) olumlu görünse de anlamca olumsuz olabilir veya tam tersi. Ancak bu soruda, hem yapıca hem de anlamca olumsuz olan cümleyi bulmamız isteniyor.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bu konuda hiç kimseye güvenmiyor.
- Bu cümlede "güvenmiyor" fiili, olumsuzluk eki olan "-yor"dan önce gelen "-me" olumsuzluk ekini almıştır. Bu durum, fiilin gerçekleşmediğini, yani güvenme eyleminin yapılmadığını açıkça gösterir. Ayrıca "hiç kimseye" ifadesi de olumsuzluğu pekiştirmektedir. Dolayısıyla bu cümle hem yapıca hem de anlamca olumsuz bir cümledir.
- B) Yarınki toplantıya mutlaka katılacak.
- Bu cümlede "katılacak" fiili herhangi bir olumsuzluk eki almamıştır. Cümle, katılma eyleminin gerçekleşeceğini bildirmektedir. Bu nedenle hem yapıca hem de anlamca olumlu bir cümledir.
- C) Projeyi zamanında bitirmeyi başardı.
- Bu cümlede "başardı" fiili olumlu bir fiildir ve herhangi bir olumsuzluk eki içermez. Cümle, başarma eyleminin gerçekleştiğini ifade eder. Bu nedenle hem yapıca hem de anlamca olumlu bir cümledir.
- D) Yeni aldığı kitabı hemen okumaya başladı.
- Bu cümlede "başladı" fiili olumlu bir fiildir ve olumsuzluk eki almamıştır. Cümle, başlama eyleminin gerçekleştiğini anlatmaktadır. Bu nedenle hem yapıca hem de anlamca olumlu bir cümledir.
Gördüğümüz gibi, sadece A seçeneğindeki cümle, içerdiği "güvenmiyor" fiili ve "hiç kimseye" ifadesiyle bir olumsuzluk anlamı taşımaktadır. Diğer seçeneklerdeki cümleler ise olumlu bir durumu veya eylemi ifade etmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
