$\lim_{x \to \infty} \frac{x^3+2x}{4x^2-3x+1}$ limiti için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) 0Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugün sizlerle sonsuza giden limitleri nasıl hesaplayacağımızı, özellikle rasyonel fonksiyonlar için bu limitlerin nasıl bulunduğunu adım adım inceleyeceğiz. Sorumuz: $\lim_{x \to \infty} \frac{x^3+2x}{4x^2-3x+1}$ limitinin değerini bulmak.
Verilen ifade bir rasyonel fonksiyondur, yani bir polinomun başka bir polinoma oranı şeklindedir. Pay kısmında $P(x) = x^3+2x$ ve payda kısmında $Q(x) = 4x^2-3x+1$ polinomları bulunmaktadır. Limit $x \to \infty$ durumunu incelediğimiz için, bu tür limitlerde polinomların en yüksek dereceli terimleri belirleyici olur.
Sonsuza giden rasyonel fonksiyon limitlerinde, pay ve paydadaki polinomların derecelerini karşılaştırmak çok önemlidir:
Bizim örneğimizde, payın derecesi $3$ ve paydanın derecesi $2$'dir. Yani, payın derecesi ($3$) paydanın derecesinden ($2$) büyüktür ($3 > 2$). Bu durumda limit $\infty$ veya $-\infty$ olacaktır.
Limiti daha kesin olarak bulmak için, hem payı hem de paydayı, paydadaki en yüksek dereceli terim olan $x^2$'ye bölebiliriz. Bu yöntem, limitin sonsuz olup olmadığını ve işaretini netleştirmemize yardımcı olur:
$\lim_{x \to \infty} \frac{x^3+2x}{4x^2-3x+1} = \lim_{x \to \infty} \frac{\frac{x^3}{x^2}+\frac{2x}{x^2}}{\frac{4x^2}{x^2}-\frac{3x}{x^2}+\frac{1}{x^2}}$
İfadeyi sadeleştirelim:
$\lim_{x \to \infty} \frac{x+\frac{2}{x}}{4-\frac{3}{x}+\frac{1}{x^2}}$
Şimdi $x \to \infty$ limitini uygulayalım. Unutmayın ki, $c$ bir sabit sayı olmak üzere $\lim_{x \to \infty} \frac{c}{x^n} = 0$ (burada $n > 0$):
Bu değerleri yerine koyarsak:
$\frac{\infty+0}{4-0+0} = \frac{\infty}{4} = \infty$
Limitin pozitif sonsuz olduğunu buluruz.
Payın derecesi paydanın derecesinden büyük olduğu ve en yüksek dereceli terimlerin katsayıları oranı ($1/4$) pozitif olduğu için, limit pozitif sonsuzdur.
Cevap C seçeneğidir.