H₂(g) + ½O₂(g) → H₂O(s) ΔH = -286 kJ
H₂O(s) → H₂O(g) ΔH = +44 kJ
Buna göre H₂(g) + ½O₂(g) → H₂O(g) tepkimesinin entalpi değişimi için ne söylenebilir?
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, kimyasal tepkimelerin entalpi değişimlerini (ısı değişimlerini) hesaplamak için önemli bir ilke olan Hess Yasası'nı kullanacağız. Hess Yasası, bir tepkimenin entalpi değişiminin, tepkimenin izlediği yoldan bağımsız olduğunu ve ara basamakların entalpi değişimlerinin toplamına eşit olduğunu söyler. Hadi adım adım bu soruyu çözelim:
Bize iki adet tepkime ve bu tepkimelerin entalpi değişimleri ($\Delta H$) verilmiş:
Bu tepkimelerden yola çıkarak, aşağıdaki hedef tepkimenin entalpi değişimini bulmamız isteniyor:
Hess Yasası'na göre, verilen tepkimeleri öyle bir şekilde toplamalıyız ki, sonuçta hedef tepkimeyi elde edelim. Bu süreçte tepkimeleri ters çevirebilir, katsayılarını değiştirebiliriz; ancak bu değişiklikler $\Delta H$ değerini de aynı şekilde etkiler.
Şimdi verilen tepkimelere dikkatlice bakalım:
Gördüğünüz gibi, bu iki tepkimeyi doğrudan toplarsak hedef tepkimeyi elde edebiliriz. Hadi toplayalım:
$H_2(g) + \frac{1}{2}O_2(g) \rightarrow H_2O(s)$
$H_2O(s) \rightarrow H_2O(g)$
---------------------------------------
Tepkimeleri topladığımızda, birinci tepkimenin ürünlerindeki $H_2O(s)$ ile ikinci tepkimenin reaktiflerindeki $H_2O(s)$ birbirini götürür (tıpkı matematikte denklemin iki tarafındaki aynı terimlerin sadeleşmesi gibi). Sonuç olarak:
$H_2(g) + \frac{1}{2}O_2(g) \rightarrow H_2O(g)$
İşte hedef tepkimemizi elde ettik!
Tepkimeleri olduğu gibi topladığımız için, entalpi değişimlerini de doğrudan toplayabiliriz:
$\Delta H_{hedef} = \Delta H_1 + \Delta H_2$
$\Delta H_{hedef} = (-286 \text{ kJ}) + (+44 \text{ kJ})$
$\Delta H_{hedef} = -286 \text{ kJ} + 44 \text{ kJ}$
$\Delta H_{hedef} = -242 \text{ kJ}$
Bulduğumuz $\Delta H$ değeri negatiftir ($-242 \text{ kJ}$). Bir tepkimenin entalpi değişimi negatif olduğunda, bu tepkime dışarıya ısı verir ve ekzotermik olarak adlandırılır. Eğer $\Delta H$ pozitif olsaydı, tepkime ısı alırdı ve endotermik olurdu.
Hesaplamalarımız sonucunda, hedef tepkimenin entalpi değişimi $-242 \text{ kJ}$ ve tepkime ekzotermiktir.
Bu durum A seçeneği ile birebir uyuşmaktadır.
Cevap A seçeneğidir.