İbn Haldun felsefesi (Sosyoloji, Mukaddime) Test 1

İbn Haldun'un Mukaddime adlı eserinde toplumların doğuş, gelişme ve çöküş süreçlerini açıklamak için kullandığı temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?

A) Toplumsal evrim
B) Tarihsel materyalizm
C) Asabiye
D) Toplumsal işbölümü

Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu İbn Haldun'un toplum anlayışını derinlemesine inceleyerek adım adım çözelim:

Soru: İbn Haldun'un Mukaddime adlı eserinde toplumların doğuş, gelişme ve çöküş süreçlerini açıklamak için kullandığı temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Toplumsal evrim: Toplumsal evrim, toplumların zaman içinde basit halden karmaşık hale doğru değiştiğini savunan bir yaklaşımdır. Ancak, İbn Haldun'un Mukaddime'sindeki temel kavram bu değildir.
• B) Tarihsel materyalizm: Tarihsel materyalizm, tarihin ekonomik ve maddi koşullar tarafından şekillendirildiğini öne sürer. Bu yaklaşım Karl Marx ile özdeşleşmiştir ve İbn Haldun'un temel kavramı değildir.
• C) Asabiye: İşte doğru cevap bu! Asabiye, İbn Haldun'un toplumların bir arada yaşama, dayanışma ve ortak amaçlar etrafında birleşme gücünü ifade eden temel kavramıdır. Bir toplumun yükselişi ve gücü, asabiyenin kuvvetiyle doğru orantılıdır. Asabiye zayıfladığında ise toplum çözülmeye ve yıkılmaya başlar.
• D) Toplumsal işbölümü: Toplumsal işbölümü, toplumdaki bireylerin farklı uzmanlık alanlarına yönelerek birbirlerine bağımlı hale gelmesini ifade eder. Bu kavram, özellikle Émile Durkheim tarafından detaylıca incelenmiştir ve İbn Haldun'un temel kavramı değildir.

İbn Haldun, Mukaddime adlı eserinde, toplumların yükseliş ve düşüşlerini açıklarken "asabiye" kavramına büyük önem vermiştir. Asabiye, bir topluluğu bir arada tutan, onları ortak hedeflere yönelten ve dayanışma duygusunu güçlendiren sosyal bağdır. Bu bağ, kan bağı, din, ortak yaşam alanı veya benzeri faktörlerle oluşabilir. İbn Haldun'a göre, asabiyesi güçlü olan toplumlar yükselir, zayıflayanlar ise çöker.

Bu nedenle, İbn Haldun'un toplumların doğuş, gelişme ve çöküş süreçlerini açıklamak için kullandığı temel kavram "asabiye"dir.

Cevap C seçeneğidir.