Lozan Antlaşması'nda Boğazların statüsüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Tamamen Türkiye'nin egemenliğine bırakılmıştırSevgili öğrenciler, Lozan Antlaşması, Türkiye Cumhuriyeti'nin tapu senedi niteliğinde çok önemli bir belgedir. Bu antlaşmada Boğazlar (Çanakkale ve İstanbul Boğazları) konusu da büyük bir hassasiyetle ele alınmıştır. Şimdi, soruyu adım adım inceleyelim ve doğru cevabı bulalım.
Boğazlar, Karadeniz'i Akdeniz'e bağlayan stratejik su yollarıdır. Bu nedenle tarih boyunca birçok devletin ilgi odağı olmuş, egemenlikleri ve geçiş rejimleri uluslararası tartışmalara konu olmuştur. Lozan Antlaşması'nda da Boğazların statüsü, yeni Türk devleti için hayati bir meseleydi.
Lozan Antlaşması'nda Boğazlar konusunda Türkiye'nin tam egemenliği sağlanamamıştır. Antlaşmaya göre Boğazlar, uluslararası bir komisyon tarafından yönetilecekti. Bu komisyon, Boğazlardan geçiş rejimini denetleyecekti. Ayrıca, Boğazlar hem ticaret hem de savaş gemilerine (belirli tonaj ve sayı sınırlamalarıyla) açık olacaktı ve Boğazların her iki yakası da askerden arındırılacaktı (demilitarize edilecekti). Bu durum, Türkiye'nin güvenliği açısından bir zafiyet olarak görülüyordu ve Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki tam egemenliğini kısıtlayan önemli hükümlerdi. Türkiye, bu durumu daha sonra Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile değiştirmeyi başaracaktı.
A) Tamamen Türkiye'nin egemenliğine bırakılmıştır: Bu ifade doğru değildir. Lozan'da Boğazlar üzerinde tam Türk egemenliği sağlanamamış, uluslararası bir komisyonun denetimine bırakılmıştır. Ayrıca Boğazların çevresi askerden arındırılmıştır.
B) Uluslararası bir komisyon tarafından yönetilmiştir: Bu ifade doğrudur. Lozan Antlaşması'na göre Boğazların geçiş rejimini denetlemek ve yönetmek üzere bir Uluslararası Boğazlar Komisyonu kurulmuştur.
C) Sadece askeri gemilere açık tutulmuştur: Bu ifade doğru değildir. Boğazlar hem ticaret hem de askeri gemilere (belirli şartlar altında) açık tutulmuştur.
D) Sadece ticaret gemilerine açık tutulmuştur: Bu ifade doğru değildir. Boğazlar hem ticaret hem de askeri gemilere (belirli şartlar altında) açık tutulmuştur.
Bu bilgiler ışığında, Lozan Antlaşması'nda Boğazların statüsüyle ilgili doğru ifade, uluslararası bir komisyon tarafından yönetilmesi maddesidir.
Cevap B seçeneğidir.
