6. Hangi cümlede "-miş" eki öğrenilen geçmiş zaman anlamı taşımamaktadır?
A) Bu ağaç yüz yıldır buradaymış.Sevgili öğrenciler, bu soruda Türkçedeki "-miş" ekinin farklı anlamlarını, özellikle de "öğrenilen geçmiş zaman" anlamını kavramamız gerekiyor. "-miş" eki, bir eylemin geçmişte yapıldığını ancak bu eylemi yapanın kendisi değil, başkasından duyduğunu, öğrendiğini veya sonradan fark ettiğini anlatan bir zaman ekidir. Bazen de şaşırma, fark etme gibi anlamlar da katabilir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
Bu cümlede "buradaymış" kelimesindeki "-mış" eki, konuşanın ağacın yüz yıldır orada olduğunu başkasından öğrendiğini veya sonradan fark ettiğini belirtir. Yani, öğrenilen geçmiş zaman anlamı taşımaktadır.
Bu cümlede "oynuyormuş" kelimesindeki "-muş" eki, konuşanın çocukların bahçede top oynadığını başkasından duyduğunu veya sonradan fark ettiğini ifade eder. Burada şimdiki zamanın hikayesi gibi görünse de, temelinde bir eylemin geçmişte devam ettiğinin başkasından öğrenilmesi veya fark edilmesi anlamı vardır. Dolayısıyla, öğrenilen geçmiş zaman anlamı taşımaktadır.
Bu cümlede "aramış" kelimesindeki "-mış" eki, konuşanın birinin kendisini aradığını başkasından öğrendiğini veya sonradan fark ettiğini belirtir. Bu da doğrudan öğrenilen geçmiş zaman anlamıdır.
Bu cümleyi dikkatlice incelediğimizde, herhangi bir kelimede "-miş" ekini görmüyoruz. Cümledeki "-ecek/-acak" eki, gelecek zaman anlamı taşımaktadır. Bu cümle, gelecekte yapılacak bir eylemi doğrudan ifade eder ve öğrenilen geçmiş zamanla hiçbir ilgisi yoktur.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, A, B ve C seçeneklerindeki cümlelerde "-miş" eki öğrenilen geçmiş zaman anlamı taşırken, D seçeneğindeki cümlede "-miş" eki bulunmamaktadır ve gelecek zaman anlamı taşımaktadır.
Cevap D seçeneğidir.
