6. Sınıf Araştırma Sorusu Nasıl Oluşturulur ve Veri Toplama Yöntemleri Test 1

Bir psikolog, "Ergenlerde akran ilişkilerinin benlik saygısına etkisi" konusunu derinlemesine incelemek için 15 ergenle bireysel görüşmeler yapmıştır.
Bu araştırmada kullanılan veri toplama yöntemi ve örneklem türü aşağıdakilerden hangisidir?

A) Anket - olasılıklı örneklem
B) Mülakat - amaçlı örneklem
C) Gözlem - kartopu örneklemi
D) Deney - tabakalı örneklem

Bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:

• Veri Toplama Yöntemi Nedir?
• Soru metninde, psikoloğun "15 ergenle bireysel görüşmeler yaptığı" belirtiliyor. Bireysel görüşmeler, bir araştırmacının katılımcılarla yüz yüze veya çevrimiçi olarak doğrudan iletişim kurarak bilgi topladığı bir yöntemdir. Bu yönteme mülakat (veya görüşme) denir.
• Diğer seçenekleri inceleyelim:
  • Anket: Genellikle yazılı formlar aracılığıyla, çok sayıda kişiden standartlaştırılmış veri toplamayı amaçlar. Bireysel görüşme değildir.
  • Gözlem: Katılımcıların davranışlarını doğrudan izleyerek veri toplama yöntemidir. Görüşme içermez.
  • Deney: Bağımsız değişkenleri manipüle ederek bağımlı değişken üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlayan bir araştırma yöntemidir. Görüşme temel bir bileşeni değildir.
• Bu durumda, veri toplama yöntemi kesinlikle mülakattır.
• Örneklem Türü Nedir?
• Psikolog, "Ergenlerde akran ilişkilerinin benlik saygısına etkisi" konusunu derinlemesine incelemek için 15 ergenle görüşme yapmıştır. Derinlemesine inceleme ve belirli bir konuya odaklanma ihtiyacı, araştırmacının örneklemi rastgele seçmek yerine, araştırmanın amacına en uygun kişileri bilinçli olarak seçtiğini gösterir.
• Bu tür bir örnekleme amaçlı örneklem denir. Amaçlı örneklemde, araştırmacı belirli kriterlere uyan ve araştırma sorusuna en iyi yanıtları verebilecek kişileri seçer. Burada da ergenler, konuyla ilgili derinlemesine bilgi sağlayabilecekleri için seçilmiştir.
• Diğer seçenekleri inceleyelim:
  • Olasılıklı örneklem: Her bireyin örnekleme seçilme şansının bilindiği ve rastgele seçim prensibine dayanan örneklem türleridir (basit rastgele, tabakalı, küme vb.). Burada rastgele bir seçimden bahsedilmiyor.
  • Kartopu örneklemi: İlk katılımcıların, araştırmaya katılabilecek diğer kişileri önermesiyle örneklemin genişletildiği bir yöntemdir. Soru metninde böyle bir durum belirtilmemiştir.
  • Tabakalı örneklem: Popülasyonun belirli özelliklere göre alt gruplara (tabakalara) ayrılıp, her tabakadan rastgele örneklem seçilmesiyle oluşur. Bu bir olasılıklı örneklem türüdür ve burada amaçlı bir seçim söz konusudur.
• Bu durumda, örneklem türü amaçlı örneklemdir.
• Hem veri toplama yönteminin mülakat olması hem de örneklem türünün amaçlı örneklem olması, bizi B seçeneğine götürmektedir.

Cevap B seçeneğidir.