Sabit hızla hareket eden bir araç 5 saniyede 100 metre yol almaktadır. Bu aracın hızı kaç km/sa'tir?
A) 54Sevgili öğrenciler, bu tür hız problemlerini çözerken öncelikle verilen bilgileri doğru bir şekilde anlamak ve ardından uygun formülleri kullanarak adım adım ilerlemek çok önemlidir. Şimdi sorumuzu birlikte çözelim:
Soruda bize aracın aldığı yol (mesafe) ve bu yolu ne kadar sürede aldığı (zaman) verilmiş:
Mesafe ($d$) = 100 metre
Zaman ($t$) = 5 saniye
Bizden istenen ise aracın hızını kilometre/saat (km/sa) cinsinden bulmaktır.
Hız, birim zamanda alınan yol miktarıdır. Formülü şu şekildedir:
Hız ($v$) = Mesafe ($d$) / Zaman ($t$)
Şimdi verilen değerleri formülde yerine koyalım:
$v = \frac{100 \text{ metre}}{5 \text{ saniye}}$
$v = 20 \text{ m/s}$
Yani aracın hızı saniyede 20 metredir.
Fizik problemlerinde birimleri doğru dönüştürmek çok önemlidir. Metre/saniye cinsinden bulduğumuz hızı kilometre/saat cinsine çevirmemiz gerekiyor.
Bunun için şu dönüşüm faktörlerini kullanırız:
1 kilometre (km) = 1000 metre (m)
1 saat (sa) = 3600 saniye (s)
Metre/saniye cinsinden bir hızı kilometre/saat cinsine çevirmek için pratik olarak 3.6 ile çarparız. Neden mi? Çünkü:
$1 \text{ m/s} = \frac{1 \text{ metre}}{1 \text{ saniye}} = \frac{1/1000 \text{ km}}{1/3600 \text{ saat}} = \frac{1}{1000} \times \frac{3600}{1} \text{ km/sa} = \frac{3600}{1000} \text{ km/sa} = 3.6 \text{ km/sa}$
Şimdi bulduğumuz $20 \text{ m/s}$ hızını kilometre/saate çevirelim:
$v \text{ (km/sa)} = 20 \text{ m/s} \times 3.6$
$v \text{ (km/sa)} = 72 \text{ km/sa}$
Bu durumda aracın hızı $72 \text{ km/sa}$'tir.
Cevap C seçeneğidir.