3. "Kara" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde gerçek anlamı dışında kullanılmıştır?
A) Kara bulutlar gökyüzünü kapladı.
B) Kara günler geride kaldı.
C) Kara toprak bereketliydi.
D) Kara saçları rüzgarda dalgalanıyordu.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, "kara" sözcüğünün hangi cümlede gerçek anlamı dışında kullanıldığını bulmamız isteniyor. Öncelikle "gerçek anlam" ve "gerçek anlamı dışında kullanım" ne demek, onu hatırlayalım:
- Gerçek Anlam: Bir sözcüğün akla gelen ilk, temel ve herkesçe bilinen anlamıdır. Sözlükteki ilk anlamı da diyebiliriz. Örneğin, "kara" sözcüğünün gerçek anlamı, bildiğimiz "siyah" renktir.
- Gerçek Anlamı Dışında Kullanım (Mecaz Anlam): Bir sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır. Genellikle benzetme yoluyla veya soyut bir durumu anlatmak için kullanılır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kara bulutlar gökyüzünü kapladı. Burada "kara bulutlar", rengi koyu, siyaha yakın olan bulutları ifade eder. Yani "kara" sözcüğü burada bildiğimiz renk anlamında, gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
- B) Kara günler geride kaldı. Bu cümlede "kara günler" ifadesi, günlerin renginin siyah olduğunu değil, zorlu, sıkıntılı, üzüntülü ve kötü zamanları anlatır. "Kara" sözcüğü burada gerçek renk anlamından uzaklaşarak soyut bir durumu (kötü zamanları) ifade etmek için kullanılmıştır. Bu, mecaz bir kullanımdır.
- C) Kara toprak bereketliydi. Burada "kara toprak", rengi koyu olan, verimli toprağı ifade eder. "Kara" sözcüğü yine bildiğimiz renk anlamında, gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
- D) Kara saçları rüzgarda dalgalanıyordu. Bu cümlede "kara saçlar", rengi siyah olan saçları ifade eder. "Kara" sözcüğü burada da gerçek renk anlamında kullanılmıştır.
Gördüğümüz gibi, "kara" sözcüğü sadece B seçeneğinde gerçek renk anlamından sıyrılarak "kötü, sıkıntılı" anlamında kullanılmıştır. Bu nedenle, gerçek anlamı dışında kullanıldığı cümle B seçeneğidir.
Cevap B seçeneğidir.
