Değerli öğrenciler, bu soru, tarih ve araştırma yöntemlerinde kaynakların güvenilirliğini değerlendirme süreçlerinden biri olan tenkit yöntemlerini anlamamızı istiyor. Bir araştırmacının bir belgenin üzerindeki mühür, imza ve tarihin orijinal olup olmadığını kontrol etmesi, belgenin kendisinin gerçekliğini sorgulama işlemidir.
- Dış tenkit (Harici Tenkit): Bu yöntem, bir kaynağın gerçekliğini, özgünlüğünü ve doğruluğunu (yani sahte olup olmadığını) belirlemek için kullanılır. Belgenin fiziksel özelliklerine odaklanır. Örneğin, kağıdın türü, mürekkebin yaşı, el yazısının döneme uygunluğu, mühürlerin ve imzaların orijinalliği, belgenin yazıldığı tarihin kronolojik olarak mümkün olup olmadığı gibi unsurlar dış tenkit kapsamında incelenir. Araştırmacının mühür, imza ve tarihi kontrol etmesi tam da bu amaca hizmet eder. Belgenin "kimliği" ile ilgilenir.
- İç tenkit (Dahili Tenkit): Bu yöntem ise, bir kaynağın içeriğinin güvenilirliğini ve doğruluğunu değerlendirir. Belgenin içinde yazılan bilgilerin ne kadar doğru, tarafsız ve güvenilir olduğunu sorgular. Yazarın niyetini, bilgiye ulaşma imkanlarını, olayın görgü tanığı olup olmadığını, olayı ne kadar doğru aktardığını inceler. Belgenin "içeriği" ile ilgilenir.
- Analitik tenkit: Genellikle iç tenkitin bir parçası olarak düşünülebilir ve belgenin içeriğini çözümlemeye odaklanır.
- Yorumlayıcı tenkit: Belgenin anlamını, bağlamını ve yazarın mesajını yorumlamaya odaklanır.
Sorumuzda araştırmacı, belgenin üzerindeki resmî mühür, imza ve tarihin orijinal olup olmadığını kontrol etmektedir. Bu işlem, belgenin kendisinin sahte mi yoksa gerçek mi olduğunu anlamaya yöneliktir. Yani belgenin fiziksel ve biçimsel özelliklerinin doğruluğunu sorgulamaktadır. Bu da doğrudan Dış tenkit kapsamına girer.
Cevap B seçeneğidir.
