İki gezegenin yörüngeleri inceleniyor. Birinci gezegenin yörünge yarıçapı ikinci gezegenin 4 katıdır. İki gezegenin yörüngedeki çizgisel hızları eşit olduğuna göre, periyotları oranı (T₁/T₂) kaçtır?
A) 1/4Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, iki gezegenin yörünge hareketlerini inceleyerek periyotları arasındaki ilişkiyi bulacağız. Adım adım ilerleyelim:
Soruda bize iki önemli bilgi verilmiş:
Bizden istenen ise periyotları oranı, yani $T_1/T_2$ değeridir.
Bir cisim çembersel bir yörüngede hareket ederken, çizgisel hızı ($v$), yörünge yarıçapı ($r$) ve periyodu ($T$) arasındaki ilişki şu formülle ifade edilir:
$v = \frac{2\pi r}{T}$
Burada $2\pi r$ bir tam turda alınan yolu (çemberin çevresi), $T$ ise bu yolu alma süresini (periyot) temsil eder.
Şimdi bu formülü her iki gezegen için ayrı ayrı yazalım:
Soruda bize $v_1 = v_2$ olduğu bilgisi verilmişti. Bu durumda, yukarıdaki iki ifadeyi birbirine eşitleyebiliriz:
$\frac{2\pi r_1}{T_1} = \frac{2\pi r_2}{T_2}$
Denklemin her iki tarafında da $2\pi$ terimi bulunmaktadır. Bu terimleri sadeleştirebiliriz:
$\frac{r_1}{T_1} = \frac{r_2}{T_2}$
Bizden $T_1/T_2$ oranı istendiği için, denklemi bu oranı verecek şekilde yeniden düzenleyelim. İçler dışlar çarpımı yaparak veya terimleri yer değiştirerek bu oranı elde edebiliriz:
$\frac{T_1}{T_2} = \frac{r_1}{r_2}$
Sorunun başında verilen $r_1 = 4r_2$ bilgisini bu denklemde yerine koyalım:
$\frac{T_1}{T_2} = \frac{4r_2}{r_2}$
Denklemdeki $r_2$ terimleri birbirini götürecektir:
$\frac{T_1}{T_2} = 4$
Buna göre, birinci gezegenin periyodunun ikinci gezegenin periyoduna oranı 4'tür.
Cevap D seçeneğidir.