6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde farklı bir kip eki kullanılmıştır?
A) Akşam yemeğinden sonra biraz televizyon izliyoruz.
B) Her pazar dedemi ziyaret ediyoruz.
C) Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.
D) Annemle markete gidiyoruz.
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruda, cümlelerde kullanılan fiillerin hangi kip ekini aldığını bulup farklı olanı işaretleyeceğiz. Kip ekleri, fiillerin zamanını (şimdiki zaman, gelecek zaman, geçmiş zaman vb.) veya dilek, şart, gereklilik gibi anlamlarını belirten eklerdir. Türkçede iki ana kip türü vardır: Haber (Bildirme) Kipleri ve Dilek (Tasarlama) Kipleri. Şimdi her bir seçeneği tek tek inceleyelim:
- A) Akşam yemeğinden sonra biraz televizyon izliyoruz.
- Bu cümlede fiil "izliyoruz" kelimesidir.
- "izliyoruz" fiili, "-yor" ekini almıştır.
- "-yor" eki, fiile "şimdiki zaman" anlamı katar. Yani eylemin şu anda yapıldığını veya alışkanlık haline geldiğini belirtir. Bu bir Haber Kipi'dir.
- B) Her pazar dedemi ziyaret ediyoruz.
- Bu cümlede fiil "ziyaret ediyoruz" kelimesidir.
- "ediyoruz" fiili, yine "-yor" ekini almıştır.
- "-yor" eki, fiile "şimdiki zaman" anlamı katmıştır. "Her pazar" ifadesiyle bir alışkanlık belirtilse de, fiil çekimi şimdiki zaman kipindedir. Bu da bir Haber Kipi'dir.
- C) Yarın sabah erkenden yola çıkacağız.
- Bu cümlede fiil "çıkacağız" kelimesidir.
- "çıkacağız" fiili, "-acak" ekini almıştır.
- "-acak" eki, fiile "gelecek zaman" anlamı katar. Yani eylemin henüz gerçekleşmediğini, gelecekte yapılacağını belirtir. Bu da bir Haber Kipi'dir, ancak zaman anlamı diğerlerinden farklıdır.
- D) Annemle markete gidiyoruz.
- Bu cümlede fiil "gidiyoruz" kelimesidir.
- "gidiyoruz" fiili, yine "-yor" ekini almıştır.
- Bu cümlede de fiil "-yor" ekini alarak "şimdiki zaman" kipinde çekimlenmiştir. Bu da bir Haber Kipi'dir.
Gördüğümüz gibi, A, B ve D seçeneklerindeki fiiller "şimdiki zaman" kipiyle (-yor ekiyle) çekimlenmişken, C seçeneğindeki fiil "gelecek zaman" kipiyle (-acak ekiyle) çekimlenmiştir. Bu nedenle C seçeneğinde farklı bir kip eki kullanılmıştır.
Cevap C seçeneğidir.
