6. sınıf Kelimede Yapı (Sözcükte Yapı) konu anlatımı Test 2

Soru 02 / 10

2. "Gözlük" sözcüğü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Basit sözcüktür
B) Türemiş sözcüktür
C) Birleşik sözcüktür
D) Yapım eki almamıştır

Sevgili öğrenciler, bu soruda "Gözlük" sözcüğünün yapısını inceleyerek doğru seçeneği bulacağız. Türkçede sözcükler yapılarına göre basit, türemiş ve birleşik olmak üzere üçe ayrılır.

  • Basit sözcükler: Hiçbir yapım eki almamış, kök halinde olan veya sadece çekim eki almış sözcüklerdir. Anlamları değişmez. (Örnek: ev, evler, evde)
  • Türemiş sözcükler: Kök veya gövde halindeki bir sözcüğe yapım eki gelerek yeni bir anlam kazanmış sözcüklerdir. (Örnek: göz-lük, ev-li, su-cu)
  • Birleşik sözcükler: En az iki sözcüğün bir araya gelerek yeni bir anlam oluşturduğu sözcüklerdir. (Örnek: gecekondu, mirasyedi, demirbaş)

Şimdi "Gözlük" sözcüğünü inceleyelim:

  • "Gözlük" sözcüğünün kökü "göz"dür. "Göz", görme organımız olan organın adıdır.
  • "Göz" köküne "-lük" eki gelmiştir. Bu "-lük" eki, "göz" kelimesine "göz için kullanılan araç" anlamını katmıştır. Yani, "göz" (organ) ile "gözlük" (eşya) arasında anlam farkı oluşmuştur.
  • Bir sözcüğün köküne gelerek onun anlamını değiştiren ve yeni bir sözcük türeten eklere yapım eki denir. "-lük" eki de burada bir yapım ekidir.
  • Yapım eki alan sözcükler ise türemiş sözcük olarak adlandırılır.

Bu bilgiler ışığında seçenekleri değerlendirelim:

  • A) Basit sözcüktür: "Gözlük" sözcüğü "-lük" yapım ekini aldığı için basit değildir. Bu seçenek yanlıştır.
  • B) Türemiş sözcüktür: "Göz" köküne "-lük" yapım eki gelerek yeni bir anlamda "gözlük" sözcüğü türemiştir. Bu seçenek doğrudur.
  • C) Birleşik sözcüktür: "Gözlük" sözcüğü iki ayrı sözcüğün birleşmesiyle oluşmamıştır. Tek bir kök ve bir ekten oluşur. Bu seçenek yanlıştır.
  • D) Yapım eki almamıştır: "Göz" köküne "-lük" yapım eki gelmiştir. Bu seçenek yanlıştır.

Doğru analiz sonucunda "Gözlük" sözcüğünün türemiş bir sözcük olduğunu görüyoruz.

Cevap B seçeneğidir.

↩️ Soruya Dön
✨ Konuları Gir, Yapay Zeka Saniyeler İçinde Sınavını Üretsin!
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
Geri Dön