Bu soruda, bitkilerin epidermis dokusunda bulunan ve gaz alışverişini sağlayan yapıyı bulmamız isteniyor. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Lentisel: Lentiseller, genellikle odunsu bitkilerin gövdelerinde ve bazı meyvelerde bulunan küçük, kabarık açıklıklardır. Görevleri gaz alışverişini sağlamaktır ancak bunlar daha çok periderm (ikincil büyüme gösteren bitkilerde epidermisin yerini alan doku) ile ilişkilidir ve yaprak epidermisinde birincil gaz alışveriş yapısı değildir.
- B) Stoma: Stomalar (tekili: stoma), bitki yapraklarının ve genç gövdelerinin epidermis tabakasında bulunan mikroskobik açıklıklardır. Her stoma, iki bekçi (kilit) hücresi tarafından çevrilidir. Bu bekçi hücreleri, stomaların açılıp kapanmasını kontrol ederek gaz alışverişini (karbondioksit alımı, oksijen ve su buharı salımı) düzenler. Fotosentez için gerekli karbondioksitin bitkiye girişi ve fotosentez sonucu oluşan oksijenin dışarı atılması stomalar aracılığıyla gerçekleşir. Bu tanım, soruda istenen "epidermis dokusunun yapısında bulunan ve gaz alışverişini sağlayan" yapıya tam olarak uymaktadır.
- C) Tüy (Trikon): Tüyler, bitki epidermisinden dışarı doğru uzanan çıkıntılardır. Görevleri su kaybını azaltma, bitkiyi koruma veya savunma gibi çeşitli işlevlerdir. Ancak tüylerin birincil görevi gaz alışverişini sağlamak değildir.
- D) Kutikula: Kutikula, bitki epidermisinin dış yüzeyini kaplayan mumsu, su geçirmez bir tabakadır. Ana görevi, bitkinin su kaybetmesini önlemek ve fiziksel bariyer oluşturmaktır. Kutikula, gazların geçişini büyük ölçüde engeller; yani gaz alışverişini sağlayan değil, aksine kısıtlayan bir yapıdır. Gaz alışverişi, kutikulanın kesintiye uğradığı stomalar aracılığıyla gerçekleşir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, epidermis dokusunun yapısında bulunan ve gaz alışverişini sağlayan yapı stoma'dır.
Cevap B seçeneğidir.
