3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-se/-sa" eki şart anlamı dışında kullanılmıştır?
A) Buraya kadar gelmişken bize uğrasaydın.Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, "-se/-sa" ekinin temel görevi olan şart (koşul) anlamı dışında kullanıldığı cümleyi bulmamız isteniyor. "-se/-sa" eki genellikle bir eylemin gerçekleşmesinin başka bir eyleme bağlı olduğunu ifade eder. Ancak bazen dilek, istek, pişmanlık, sitem veya varsayım gibi farklı anlamlar da katabilir.
Bu cümlede "uğrasaydın" ifadesi, bir şart bildirmekten çok, sitem, pişmanlık veya bir dilek anlamı taşır. Kişi, yanına kadar gelmiş olan birinin kendilerini ziyaret etmemesinden dolayı hafif bir serzenişte bulunmaktadır. "Keşke uğrasaydın" veya "Uğraman iyi olurdu" gibi bir anlam taşır. Burada bir eylemin gerçekleşmesi başka bir eyleme bağlanmamıştır; geçmişte gerçekleşmeyen bir durumla ilgili bir duygu ifade edilmektedir.
Burada "uyursan" ifadesi açıkça bir şart bildirir. Dinç uyanmanın şartı erken uyumaktır. Yani "Eğer erken uyursan, dinç uyanırsın." anlamı vardır.
Bu cümlede "bitirsen" ifadesi yine bir şart bildirir. Dışarı çıkabilmenin şartı yemeği bitirmektir. Yani "Eğer yemeğini bitirirsen, dışarı çıkabilirsin." anlamı vardır.
Burada "yapsan" ifadesi de bir şart bildirir. Daha sağlıklı olmanın şartı düzenli spor yapmaktır. Yani "Eğer düzenli spor yaparsan, daha sağlıklı olursun." anlamı vardır.
Görüldüğü gibi A seçeneğindeki "-se/-sa" eki, diğer seçeneklerdeki gibi bir koşul belirtmek yerine, bir sitem veya dilek anlamı katmıştır.
Cevap A seçeneğidir.
