Hidrojen atomunda n=2 enerji seviyesindeki bir elektron temel enerji seviyesine (n=1) döndüğünde açığa çıkan enerji $E$ kadardır.
Aynı atomda n=4 enerji seviyesindeki bir elektron n=2 enerji seviyesine döndüğünde açığa çıkan enerji kaç $E$ olur?
Merhaba öğrenciler! Bu soruda, hidrojen atomundaki elektron geçişleri sırasında açığa çıkan enerjiyi hesaplayacağız. Bu tür soruları çözmek için atomun enerji seviyeleri formülünü bilmemiz gerekiyor.
Bir hidrojen atomundaki elektronun $n$ enerji seviyesindeki enerjisi şu formülle verilir:
$E_n = -\frac{R_H}{n^2}$
Burada $R_H$ Rydberg sabiti olup yaklaşık $13.6 \text{ eV}$ değerindedir. Elektron yüksek bir enerji seviyesinden ($n_i$) daha düşük bir enerji seviyesine ($n_f$) geçtiğinde açığa çıkan enerji, iki enerji seviyesi arasındaki farkın mutlak değeridir:
$\Delta E = |E_{n_f} - E_{n_i}| = E_{n_i} - E_{n_f}$ (çünkü $E_{n_i}$ daha az negatif, yani daha büyüktür)
$\Delta E = \left( -\frac{R_H}{n_i^2} \right) - \left( -\frac{R_H}{n_f^2} \right) = R_H \left( \frac{1}{n_f^2} - \frac{1}{n_i^2} \right)$
Soruda belirtildiği gibi, bir elektron $n=2$ enerji seviyesinden temel enerji seviyesine ($n=1$) döndüğünde açığa çıkan enerji $E$ kadardır. Burada $n_i = 2$ ve $n_f = 1$ olur.
$E = R_H \left( \frac{1}{1^2} - \frac{1}{2^2} \right)$
$E = R_H \left( 1 - \frac{1}{4} \right)$
$E = R_H \left( \frac{4}{4} - \frac{1}{4} \right)$
$E = R_H \left( \frac{3}{4} \right)$
Bu, $E$ enerjisinin $R_H$'nin $\frac{3}{4}$ katı olduğunu gösterir.
Şimdi, aynı atomda bir elektron $n=4$ enerji seviyesinden $n=2$ enerji seviyesine döndüğünde açığa çıkan enerjiyi ($E'$) bulalım. Burada $n_i = 4$ ve $n_f = 2$ olur.
$E' = R_H \left( \frac{1}{2^2} - \frac{1}{4^2} \right)$
$E' = R_H \left( \frac{1}{4} - \frac{1}{16} \right)$
Kesirleri çıkarmak için ortak paydayı (16) bulalım:
$E' = R_H \left( \frac{4}{16} - \frac{1}{16} \right)$
$E' = R_H \left( \frac{3}{16} \right)$
Bu, $E'$ enerjisinin $R_H$'nin $\frac{3}{16}$ katı olduğunu gösterir.
Şimdi $E'$ ve $E$ arasındaki ilişkiyi bulalım. İki ifademiz var:
$E'$'yi $E$ cinsinden bulmak için, $E'$ ifadesini $E$ ifadesine bölebiliriz:
$\frac{E'}{E} = \frac{R_H \left( \frac{3}{16} \right)}{R_H \left( \frac{3}{4} \right)}$
Rydberg sabitleri ($R_H$) sadeleşir:
$\frac{E'}{E} = \frac{\frac{3}{16}}{\frac{3}{4}}$
Kesirlerle bölme işlemi yaparken, ikinci kesri ters çevirip çarparız:
$\frac{E'}{E} = \frac{3}{16} \times \frac{4}{3}$
Çarpma işlemini yapalım:
$\frac{E'}{E} = \frac{12}{48}$
Kesri sadeleştirelim:
$\frac{E'}{E} = \frac{1}{4}$
Buradan $E' = \frac{1}{4} E$ sonucunu elde ederiz.
Bu hesaplamalara göre, $n=4$'ten $n=2$'ye geçişte açığa çıkan enerji, $n=2$'den $n=1$'e geçişte açığa çıkan enerjinin $\frac{1}{4}$'ü kadardır.
Cevap B seçeneğidir.