Laktoz intoleransı olan bir birey, süt ürünleri tükettikten sonra bağırsaklarında osmotik bir dengesizlik yaşar. Parçalanmamış laktoz, bağırsak lümeninde su çekerek ishale neden olur.
Bu durum aşağıdaki fiziksel olaylardan hangisi ile açıklanır?
Sevgili öğrenciler, bu soru, vücudumuzdaki temel fiziksel olaylardan biri olan madde geçişlerini anlamamızı gerektiriyor. Laktoz intoleransı durumunda yaşananları adım adım inceleyelim:
Laktoz intoleransı olan bireylerde, süt ürünlerinde bulunan laktoz şekerini sindiren laktaz enzimi yeterince üretilemez. Bu nedenle, tüketilen laktoz ince bağırsakta parçalanamaz ve kalın bağırsağa kadar sindirilmeden ulaşır.
Kalın bağırsağa ulaşan bu parçalanmamış laktoz, bağırsak lümeni (içi) içinde yüksek bir çözünen madde (solüt) konsantrasyonu oluşturur. Bağırsak lümeni ile bağırsak hücreleri ve kan arasındaki ortam, yarı geçirgen bir zar görevi görür.
Vücut, konsantrasyon farkını dengelemeye çalışır. Bağırsak lümenindeki yüksek laktoz konsantrasyonu, çevredeki dokulardan ve kandan suyun, bu konsantrasyonu seyreltmek amacıyla bağırsak lümenine doğru hareket etmesine neden olur. Yani, laktoz suyu kendine çeker.
Bağırsak lümenine çekilen bu fazla su, bağırsak içeriğinin hacmini artırır ve dışkının sulu hale gelmesine yol açar. Bu durum, laktoz intoleransının tipik belirtisi olan ishale neden olur.
Suyun, yarı geçirgen bir zar boyunca, daha az çözünen madde yoğunluğuna sahip bir alandan (doku ve kan) daha fazla çözünen madde yoğunluğuna sahip bir alana (bağırsak lümeni) doğru hareket etmesi olayına Osmoz denir. Bu, suyun konsantrasyon farkını dengelemek için pasif bir şekilde hareket etmesidir.
Bu nedenle, laktoz intoleransı durumunda bağırsaklarda yaşanan osmotik dengesizlik ve suyun bağırsak lümenine çekilmesi olayı Osmoz ile açıklanır.
Cevap B seçeneğidir.
