Bir cisim belirli bir yükseklikten serbest bırakıldığında yere v hızıyla çarpıyor. Aynı cisim aynı yükseklikten 2v hızıyla aşağı doğru düşey olarak atılırsa yere çarpma hızı kaç v olur? (Hava direnci önemsizdir.)
A) √2Merhaba öğrenciler, bu soruyu adım adım ve anlaşılır bir şekilde çözelim. Enerji korunumunu kullanarak sonuca ulaşacağız. Unutmayın, fizik problemlerini çözerken her zaman temel prensipleri hatırlamak önemlidir!
Cisim serbest bırakıldığında, potansiyel enerjisi kinetik enerjiye dönüşür. Yükseklik 'h' olsun. Potansiyel enerji $mgh$ ve yere çarpma anındaki kinetik enerji $\frac{1}{2}mv^2$ olur. Enerji korunumu gereği:
$mgh = \frac{1}{2}mv^2$ (1. denklem)
Cisim aşağı doğru $2v$ hızıyla atıldığında, başlangıçta hem potansiyel hem de kinetik enerjisi vardır. Yere çarpma anındaki kinetik enerjisi $\frac{1}{2}mv'^2$ olur. Enerji korunumu gereği:
$mgh + \frac{1}{2}m(2v)^2 = \frac{1}{2}mv'^2$ (2. denklem)
1. denklemden $mgh$ yerine $\frac{1}{2}mv^2$ yazabiliriz. Bu durumda 2. denklem şu hale gelir:
$\frac{1}{2}mv^2 + \frac{1}{2}m(4v^2) = \frac{1}{2}mv'^2$
Her terimde $\frac{1}{2}m$ olduğu için sadeleştirebiliriz:
$v^2 + 4v^2 = v'^2$
$5v^2 = v'^2$
Her iki tarafın karekökünü alırsak:
$v' = \sqrt{5v^2} = \sqrt{5}v$
Cisim $2v$ hızıyla aşağı doğru atıldığında yere çarpma hızı $\sqrt{5}v$ olur.
Cevap C seçeneğidir.