7. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde üç nokta (...) doğru kullanılmamıştır?
A) Bahçede elma, armut, kiraz... birçok meyve ağacı vardı.
B) Sessizce içeri girdi, kapıyı kapattı ve...
C) Bütün kitapları, defterleri, kalemleri... toplayıp çantasına koydu.
D) Oraya gidersen... aslında hiç gitme daha iyi.
Sevgili öğrenciler, bu soruda üç noktanın (...) doğru kullanımını anlamamız gerekiyor. Üç nokta, Türkçede farklı amaçlarla kullanılan önemli bir noktalama işaretidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek hangi cümlede doğru, hangisinde yanlış kullanıldığını bulalım.
- Üç Noktanın Genel Kullanım Alanları:
- Tamamlanmamış cümlelerin veya bitmemiş sözlerin sonunda kullanılır. (Örnek: "Onu aradım ama...")
- Alıntılarda atlanan yerleri belirtmek için kullanılır. (Örnek: "Atatürk diyor ki: '...Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.'")
- Benzer örneklerin devam ettiğini göstermek için kullanılır (vb. yerine). (Örnek: "Pazardan elma, armut, muz... aldım.")
- Sözün bir yerde kesilerek geri kalan bölümün okuyucunun hayal gücüne bırakıldığını göstermek için kullanılır.
- Ünlem ve soru işaretinden sonra da kullanılabilir.
- Kaba sayıldığı için veya başka bir sebepten dolayı söylenmek istenmeyen kelime veya bölümlerin yerine kullanılır.
- A) Bahçede elma, armut, kiraz... birçok meyve ağacı vardı.
- Bu cümlede üç nokta, "elma, armut, kiraz" gibi örneklerin devam ettiğini, yani bahçede daha başka meyve ağaçlarının da olduğunu belirtmek için kullanılmıştır. Bu, üç noktanın doğru bir kullanımıdır.
- B) Sessizce içeri girdi, kapıyı kapattı ve...
- Bu cümlede üç nokta, cümlenin veya düşüncenin tamamlanmadığını, okuyucunun zihninde bir beklenti veya merak uyandırıldığını göstermek için kullanılmıştır. Bu da üç noktanın doğru bir kullanımıdır.
- C) Bütün kitapları, defterleri, kalemleri... toplayıp çantasına koydu.
- Bu cümlede üç nokta, "kitapları, defterleri, kalemleri" gibi eşyaların listesinin devam ettiğini, yani çantasına başka eşyaları da koyduğunu belirtmek için kullanılmıştır. Tıpkı A seçeneğindeki gibi, bu da doğru bir kullanımdır.
- D) Oraya gidersen... aslında hiç gitme daha iyi.
- Bu cümlede üç nokta, bir duraksama veya ani bir fikir değişikliğini ifade etmek için kullanılmış gibi görünse de, bu kullanım üç noktanın temel işlevlerine uygun değildir. Burada iki farklı düşünce veya öneri arasında bir geçiş vardır. İlk kısım "Oraya gidersen" bir koşul belirtirken, ikinci kısım "aslında hiç gitme daha iyi" bir tavsiye vermektedir. Bu tür durumlarda üç nokta yerine genellikle bir virgül, kısa çizgi (-) veya hatta nokta kullanılarak iki ayrı cümle oluşturulması daha uygun olurdu. Üç nokta, burada bir cümlenin bitmemişliğini veya bir alıntının eksikliğini göstermediği için yanlış kullanılmıştır.
Cevap D seçeneğidir.
