Musul sorunu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Musul, Misak-ı Milli sınırları içerisinde yer alıyorduSevgili öğrenciler, Musul sorunu, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş dönemindeki önemli dış politika meselelerinden biridir. Bu soruyu doğru yanıtlamak için her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim ve tarihi bilgimizi tazeleyelim.
Bu ifade doğrudur. Misak-ı Milli (Ulusal Ant), Osmanlı İmparatorluğu'nun Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandığı sırada işgal altında olmayan ve Türk nüfusunun çoğunlukta olduğu toprakların bölünmez bir bütün olduğunu ilan ediyordu. Musul, bu sınırlar içinde kabul ediliyordu ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti için Misak-ı Milli'nin ayrılmaz bir parçasıydı.
Bu ifade yanlıştır. Haliç Konferansı (İstanbul Konferansı) 1924 yılında Türkiye (Fethi Okyar başkanlığında) ve İngiltere (Sir Percy Cox başkanlığında) arasında Musul sorununu görüşmek üzere yapılmıştır. Ancak bu konferans, sorunu çözüme kavuşturamamış, taraflar arasında anlaşma sağlanamamıştır. Sorunun nihai çözümü, Milletler Cemiyeti'nin arabuluculuğu ve ardından 1926 Ankara Antlaşması ile gerçekleşmiştir. Dolayısıyla, konferansın yapılmış olması doğru olsa da, "sorunun çözümü için yapılmıştır" ifadesi, konferansın sorunu çözdüğü anlamını taşıyorsa veya nihai çözüme işaret ediyorsa, bu bağlamda yanlıştır. Konferans bir çözüm *girişimiydi*, ancak bir çözüm *getirmedi*.
Bu ifade doğrudur. Haliç Konferansı'nın başarısızlıkla sonuçlanması ve Milletler Cemiyeti'nin kararı üzerine, Türkiye ile İngiltere arasında 5 Haziran 1926'da Ankara Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşma ile Musul, İngiliz mandası altındaki Irak'a bırakılmıştır.
Bu ifade doğrudur. Haliç Konferansı'nda bir anlaşmaya varılamayınca, Türkiye ve İngiltere sorunu uluslararası bir platform olan Milletler Cemiyeti'ne taşımışlardır. Milletler Cemiyeti, Brüksel Hattı'nı geçici sınır olarak belirlemiş ve daha sonra Musul'un Irak'a bırakılması yönünde bir karar almıştır.
Bu ifade doğrudur. 1926 Ankara Antlaşması'nın önemli maddelerinden biri de, Musul petrollerinden elde edilecek gelirin belirli bir oranının (genellikle %10 olarak bilinir) 25 yıl süreyle Türkiye'ye ödenmesi veya bu payın belirli bir meblağ karşılığında peşin olarak alınmasıydı. Türkiye, bu hakkını daha sonra peşin ödeme yoluyla kullanmıştır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, Haliç Konferansı'nın Musul sorununu çözüme kavuşturamamış olması nedeniyle, B seçeneğindeki ifade, eğer konferansın sorunu çözdüğü anlamını taşıyorsa, yanlıştır.
Cevap B seçeneğidir.
