Coğrafi koordinat sisteminde 40° kuzey paraleli ile Ekvator arasındaki mesafe yaklaşık 4440 km'dir. Buna göre 10° doğu boylamı ile 20° doğu boylamı arasındaki mesafe Ekvator'da kaç km'dir?
A) 111 kmMerhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruyu çözmek için coğrafi koordinat sistemi ve mesafe hesaplamaları hakkındaki temel bilgilerimizi kullanacağız. Adım adım ilerleyelim ve bu konuyu daha iyi anlayalım.
Soruda bize $40^\circ$ kuzey paraleli ile Ekvator ($0^\circ$ paralel) arasındaki mesafenin yaklaşık $4440 \text{ km}$ olduğu verilmiş. Bu bilgi, paralel dereceleri arasındaki mesafeyi bulmamız için anahtarımızdır.
Ekvator ($0^\circ$) ile $40^\circ$ kuzey paraleli arasındaki derece farkı $40^\circ - 0^\circ = 40^\circ$'dir.
Bu durumda, $40^\circ$ paralel farkına karşılık gelen mesafe $4440 \text{ km}$ ise, $1^\circ$ paralel farkına karşılık gelen mesafeyi bulabiliriz:
$1^\circ \text{ paralel mesafesi} = \frac{4440 \text{ km}}{40^\circ} = 111 \text{ km/derece}$
Bu, Dünya üzerinde herhangi iki ardışık paralel (örneğin $10^\circ$ ile $11^\circ$ kuzey paraleli arası) arasındaki mesafenin yaklaşık $111 \text{ km}$ olduğu anlamına gelir. Bu değer, coğrafyada standart bir bilgi olarak kabul edilir.
Coğrafi bir kural olarak, Ekvator üzerinde iki ardışık boylam ($1^\circ$ boylam farkı) arasındaki mesafe de yaklaşık olarak $1^\circ$ paralel mesafesine eşittir. Yani, Ekvator üzerinde $1^\circ$ boylam farkı da yaklaşık $111 \text{ km}$'dir.
Unutmayın, boylamlar arasındaki mesafe kutuplara doğru gidildikçe azalır, ancak Ekvator'da en geniştir ve paralel mesafesiyle aynı kabul edilir.
Soru bizden $10^\circ$ doğu boylamı ile $20^\circ$ doğu boylamı arasındaki mesafeyi Ekvator'da bulmamızı istiyor.
Bu iki boylam arasındaki derece farkı:
Boylam farkı $= 20^\circ \text{ Doğu} - 10^\circ \text{ Doğu} = 10^\circ$'dir.
Artık Ekvator üzerinde $1^\circ$ boylam farkının $111 \text{ km}$ olduğunu ve bizim $10^\circ$ boylam farkı aradığımızı biliyoruz. Bu durumda toplam mesafeyi kolayca hesaplayabiliriz:
Toplam mesafe $= 10^\circ \times 111 \text{ km/derece} = 1110 \text{ km}$
Buna göre, $10^\circ$ doğu boylamı ile $20^\circ$ doğu boylamı arasındaki mesafe Ekvator'da yaklaşık $1110 \text{ km}$'dir.
Cevap D seçeneğidir.