Tutarlılık denetlemesi nasıl yapılır Test 2

Bir önermenin tutarlılığını denetlemek için aşağıdaki yöntemlerden hangisi kullanılmaz?

A) Önermenin kendi içinde çelişki içerip içermediğini kontrol etmek
B) Önermeyi diğer kabul edilmiş doğrularla karşılaştırmak
C) Önermenin duygusal tepki uyandırıp uyandırmadığını test etmek
D) Önermenin mantıksal formunu analiz etmek

Bir önermenin tutarlılığı, o önermenin kendi içinde veya başka önermelerle çelişki barındırıp barındırmadığını ifade eder. Mantıkta, bir önermenin doğru kabul edilebilmesi için öncelikle tutarlı olması beklenir. Şimdi, bir önermenin tutarlılığını denetlemek için hangi yöntemlerin kullanılıp hangilerinin kullanılmadığına adım adım bakalım:

• A) Önermenin kendi içinde çelişki içerip içermediğini kontrol etmek:

  Bu, tutarlılık denetiminin temelidir. Bir önerme, aynı anda hem doğru hem de yanlış olamayacağı için, kendi içinde birbiriyle çelişen ifadeler barındırıyorsa tutarsızdır. Örneğin, "Tüm kediler siyahtır ve bazı kediler siyah değildir" önermesi kendi içinde çelişkilidir ve bu nedenle tutarsızdır. Bu yöntem, bir önermenin tutarlılığını denetlemek için kullanılır.

• B) Önermeyi diğer kabul edilmiş doğrularla karşılaştırmak:

  Bir önermenin tutarlılığı sadece kendi içindeki yapısıyla değil, aynı zamanda kabul görmüş diğer doğru önermelerle olan ilişkisiyle de değerlendirilir. Eğer bir önerme, bilimsel olarak kanıtlanmış veya mantıksal olarak türetilmiş başka doğrularla çelişiyorsa, o zaman o bilgi sistemi içinde tutarsız kabul edilir. Bu yöntem de bir önermenin tutarlılığını denetlemek için kullanılır.

• C) Önermenin duygusal tepki uyandırıp uyandırmadığını test etmek:

  Bir önermenin tutarlılığı veya doğruluğu, o önermenin insanlarda yarattığı duygusal tepkilerle (sevgi, nefret, korku, öfke vb.) hiçbir ilgisi yoktur. Mantık ve doğruluk objektif kriterlere dayanırken, duygusal tepkiler sübjektiftir ve kişiden kişiye değişir. Bir önermenin duygusal tepki uyandırması, onun mantıksal olarak tutarlı veya tutarsız olduğu anlamına gelmez. Bu nedenle, duygusal tepkiler bir önermenin tutarlılığını denetlemek için kullanılan bir yöntem değildir.

• D) Önermenin mantıksal formunu analiz etmek:

  Bu yöntem, özellikle sembolik mantıkta çok önemlidir. Bir önermenin veya argümanın mantıksal yapısını (formunu) inceleyerek, o önermenin her durumda doğru olup olmadığını (totoloji), her durumda yanlış olup olmadığını (çelişki) veya duruma göre doğru ya da yanlış olabileceğini (olumsal) belirleyebiliriz. Mantıksal form analizi, bir önermenin iç tutarlılığını ve geçerliliğini anlamak için kritik bir araçtır. Bu yöntem de bir önermenin tutarlılığını denetlemek için kullanılır.

Açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, bir önermenin tutarlılığını denetlerken mantıksal ve objektif kriterler kullanılır. Duygusal tepkiler, bu kriterler arasında yer almaz.

Cevap C seçeneğidir.