Descartes'ın felsefi yönteminin dört temel kuralından biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Açıklık ve Seçiklik Kuralı
B) Tümevarım Kuralı
C) Pratik Fayda Kuralı
D) Geleneklere Bağlılık Kuralı
Sevgili öğrenciler,
Descartes, modern felsefenin kurucularından biri olarak kabul edilir ve felsefesinin temelinde, kesin ve şüphe götürmez bilgilere ulaşma arzusu yatar. Bu amaca ulaşmak için matematiksel kesinlikten ilham alarak bir yöntem geliştirmiştir. Bu yöntem, dört temel kuraldan oluşur. Bu kurallar, düşüncelerimizi doğru bir şekilde yönlendirmek ve hakikate ulaşmak için bir rehber niteliğindedir.
- 1. Apaçıklık (Açıklık ve Seçiklik) Kuralı: Bu kural, bir şeyi doğru olarak kabul etmek için onun zihnimizde açık ve seçik bir şekilde belirmesi gerektiğini söyler. Yani, en ufak bir şüpheye yer bırakmayacak kadar net ve belirgin olmalıdır. Descartes, bu kuralı "Hiçbir şeyi apaçık bilmediğim sürece doğru kabul etmemek" şeklinde ifade etmiştir. Bu, tüm önyargılardan ve geleneksel bilgilerden arınarak, sadece şüphe edilemez olanı kabul etme ilkesidir.
- 2. Analiz (Çözümleme) Kuralı: İncelenecek her güçlüğü, daha iyi çözmek için mümkün olduğu kadar çok parçaya ayırmak. Karmaşık sorunları daha basit bileşenlere bölerek anlamayı kolaylaştırmaktır.
- 3. Sentez (Sıra) Kuralı: Düşünceleri en basit ve bilinmesi en kolay nesnelerden başlayarak, yavaş yavaş daha karmaşık olanların bilgisine doğru bir sıra izleyerek düzenlemek. Parçalara ayrılan bilgileri mantıksal bir sırayla yeniden birleştirmektir.
- 4. Gözden Geçirme (Sayma) Kuralı: Her yerde ve her zaman tam sayımlar ve genel gözden geçirmeler yapmak, böylece hiçbir şeyi atlamadığından emin olmak. Tüm adımların eksiksiz ve doğru bir şekilde uygulandığından emin olmak için sürekli kontrol etmektir.
Şimdi seçeneklere bakalım:
- A) Açıklık ve Seçiklik Kuralı: Yukarıda açıkladığımız gibi, bu Descartes'ın ilk ve en temel kuralıdır. Bir bilginin doğru kabul edilmesi için zihinde açık (net) ve seçik (diğerlerinden ayırt edilebilir) olması gerektiğini belirtir. Bu kural, şüphe edilemez ve apaçık olanı temel alma ilkesidir.
- B) Tümevarım Kuralı: Tümevarım, özelden genele doğru akıl yürütme yöntemidir. Descartes'ın yöntemi daha çok tümdengelimci bir yapıya sahiptir; apaçık ilkelerden yola çıkarak diğer bilgileri türetmeyi hedefler. Bu, onun temel kurallarından biri değildir.
- C) Pratik Fayda Kuralı: Descartes'ın felsefi yöntemi öncelikle bilginin kesinliğini ve doğruluğunu hedefler, pratik fayda ikincil bir sonuç olabilir ancak yöntemin temel bir kuralı değildir.
- D) Geleneklere Bağlılık Kuralı: Descartes, tam tersine, geleneksel bilgileri ve otoriteyi sorgulamayı, hatta onlardan şüphe etmeyi savunmuştur. Kendi aklını kullanarak kesin bilgiye ulaşmayı amaçlamıştır. Bu seçenek, Descartes'ın felsefesine tamamen zıttır.
Bu açıklamalar ışığında, Descartes'ın felsefi yönteminin dört temel kuralından birinin "Açıklık ve Seçiklik Kuralı" olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap A seçeneğidir.
