Bir araştırmada, "sigara içme durumu" (içiyor/içmiyor) ile "akciğer kanseri riski" (yüksek/düşük) arasındaki ilişki incelenmektedir. Bu iki değişken arasındaki ilişkiyi en iyi açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bağımsız değişkenler arasında bir ilişki yoktur.
B) Bağımlı değişkenler arasında bir ilişki yoktur.
C) Sigara içme durumu, akciğer kanseri riskini etkileyen bir faktör olabilir.
D) Akciğer kanseri riski, sigara içme durumunu etkileyen bir faktör olabilir.
E) Bu iki değişken arasında doğrusal bir ilişki vardır.
Merhaba öğrenciler, bu soruyu adım adım ve anlaşılır bir şekilde çözelim. Bu soru, bir araştırmadaki değişkenler arasındaki ilişkiyi anlamamızı hedefliyor. Unutmayın, bilimsel araştırmalarda değişkenler arasındaki neden-sonuç ilişkisini doğru anlamak çok önemlidir.
- Adım 1: Değişkenleri Tanımlama
Öncelikle sorudaki değişkenleri tanımlayalım:
- Sigara İçme Durumu: Bu değişken, bireylerin sigara içip içmediğini belirtir (içiyor/içmiyor).
- Akciğer Kanseri Riski: Bu değişken, bireylerin akciğer kanseri olma olasılığını belirtir (yüksek/düşük).
- Adım 2: Bağımlı ve Bağımsız Değişkenleri Belirleme
Araştırmalarda, bir değişkenin diğerini etkileyip etkilemediğini anlamak önemlidir. Bu nedenle, bağımlı ve bağımsız değişkenleri belirlemeliyiz:
- Bağımsız Değişken: Araştırmacı tarafından manipüle edilen veya etkisi incelenen değişkendir. Bu durumda, sigara içme durumu bağımsız değişkendir. Çünkü sigara içip içmeme durumunun akciğer kanseri riskini etkileyip etkilemediğini inceliyoruz.
- Bağımlı Değişken: Bağımsız değişkenden etkilenmesi beklenen değişkendir. Bu durumda, akciğer kanseri riski bağımlı değişkendir. Çünkü sigara içme durumunun akciğer kanseri riskini nasıl etkilediğini gözlemliyoruz.
- Adım 3: Seçenekleri Değerlendirme
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Bağımsız değişkenler arasında bir ilişki yoktur. Bu ifade yanlıştır, çünkü sigara içme durumu ile akciğer kanseri riski arasında bir ilişki olabileceği düşünülmektedir.
- B) Bağımlı değişkenler arasında bir ilişki yoktur. Bu ifade de yanlıştır, çünkü akciğer kanseri riski, sigara içme durumundan etkilenen bir bağımlı değişkendir.
- C) Sigara içme durumu, akciğer kanseri riskini etkileyen bir faktör olabilir. Bu ifade doğrudur. Sigara içmek, akciğer kanseri riskini artıran önemli bir faktör olarak bilinir.
- D) Akciğer kanseri riski, sigara içme durumunu etkileyen bir faktör olabilir. Bu ifade yanlıştır. Akciğer kanseri riski, sigara içme davranışının bir sonucu olabilir, nedeni değil. Yani, akciğer kanseri riski yüksek olduğu için insanlar sigara içmeye başlamaz.
- E) Bu iki değişken arasında doğrusal bir ilişki vardır. Bu ifade, ilişkinin varlığını belirtse de, ilişkinin doğasını tam olarak açıklamaz. Sadece doğrusal bir ilişki olduğunu söylemek yeterli değildir.
- Adım 4: Doğru Seçeneği Belirleme
Yukarıdaki değerlendirmelerimize göre, en uygun ifade C) Sigara içme durumu, akciğer kanseri riskini etkileyen bir faktör olabilir. seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
