Bir araştırmada, "kahve tüketimi" ile "uyku kalitesi" arasında negatif bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır. Bu ne anlama gelir?
A) Kahve tüketimi arttıkça uyku kalitesi de artar.
B) Kahve tüketimi azaldıkça uyku kalitesi de azalır.
C) Kahve tüketimi ile uyku kalitesi arasında bir ilişki yoktur.
D) Kahve tüketimi arttıkça uyku kalitesi azalır.
E) Kahve tüketimi uyku kalitesini doğrudan etkilemez.
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soru, araştırmalarda sıkça karşılaştığımız "ilişki" kavramını anlamamızı istiyor. Özellikle "negatif ilişki" teriminin ne anlama geldiğini kavradığımızda, doğru cevabı bulmak çok kolaylaşacak. Haydi adım adım inceleyelim:
- Adım 1: "Negatif İlişki" Ne Demektir?
Bilimsel araştırmalarda iki değişken arasında "negatif bir ilişki" olduğu söylendiğinde, bu şu anlama gelir: Değişkenlerden biri artarken, diğer değişken azalma eğilimi gösterir. Veya tam tersi, değişkenlerden biri azalırken, diğeri artma eğilimi gösterir. Yani, bu iki değişken zıt yönlerde hareket ederler.
- Adım 2: Sorumuzdaki Değişkenleri Belirleyelim
Sorumuzda iki ana değişken var: "kahve tüketimi" ve "uyku kalitesi". Araştırma, bu iki değişken arasında "negatif bir ilişki" olduğunu belirtiyor.
- Adım 3: Negatif İlişkiyi Değişkenlere Uygulayalım
"Negatif ilişki" tanımına göre, eğer kahve tüketimi artarsa, uyku kalitesi azalmalıdır. Ya da kahve tüketimi azalırsa, uyku kalitesi artmalıdır. Bu iki durum da negatif ilişkiyi ifade eder.
- Adım 4: Seçenekleri Değerlendirelim
- A) Kahve tüketimi arttıkça uyku kalitesi de artar. Bu, değişkenlerin aynı yönde hareket ettiği anlamına gelir ki bu "pozitif ilişki"dir. Yanlış.
- B) Kahve tüketimi azaldıkça uyku kalitesi de azalır. Bu da değişkenlerin aynı yönde hareket ettiği anlamına gelir ve "pozitif ilişki"dir. Yanlış.
- C) Kahve tüketimi ile uyku kalitesi arasında bir ilişki yoktur. Bu, değişkenler arasında herhangi bir bağlantı olmadığı anlamına gelir. Soru, "negatif bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır" dediği için bu seçenek de yanlıştır.
- D) Kahve tüketimi arttıkça uyku kalitesi azalır. İşte bu! Kahve tüketimi artarken, uyku kalitesi azalıyor. Değişkenler zıt yönlerde hareket ediyor. Bu, tam olarak "negatif ilişki"nin tanımıdır. Doğru.
- E) Kahve tüketimi uyku kalitesini doğrudan etkilemez. Bu seçenek, bir ilişki olmadığını veya ilişkinin dolaylı olduğunu ima eder. Ancak soru, "negatif bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır" diyerek bir ilişkinin varlığını ve yönünü belirtmiştir. Yanlış.
Gördüğümüz gibi, "negatif ilişki" teriminin anlamını kavradığımızda, doğru cevabı bulmak çok kolaylaşıyor. Unutmayın, bilimsel araştırmalarda bu tür terimlerin anlamını bilmek, sonuçları doğru yorumlamak için çok önemlidir.
Cevap D seçeneğidir.