9. sınıf biyoloji 2. dönem 1. yazılı 4. Senaryo Test 1

Enzimler, canlı hücrelerde gerçekleşen biyokimyasal reaksiyonları hızlandıran biyolojik katalizörlerdir. Her enzimin etki ettiği belirli bir substrat (madde) bulunur ve bu durum enzimlerin özgüllüğünü gösterir.

Enzimlerin özellikleri ve çalışma prensipleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Enzimler, reaksiyonları başlatmazlar, sadece hızlandırırlar.

B) Enzimler, reaksiyon sonunda değişmeden kalırlar ve tekrar tekrar kullanılabilirler.

C) Enzimler, genellikle protein yapılıdır ve yüksek sıcaklık ile aşırı pH değerlerinden etkilenirler.

D) Enzimatik reaksiyonlarda, aktivasyon enerjisi düşürülür.

E) Bir enzimin çalışma hızı, substrat miktarı arttıkça sınırsızca artar.

Merhaba sevgili öğrenciler!

Enzimler, yaşam için vazgeçilmez moleküllerdir ve biyolojik reaksiyonların hızını kontrol ederler. Şimdi, enzimlerin özellikleri ve çalışma prensipleri ile ilgili verilen ifadeleri adım adım inceleyelim:

• A) Enzimler, reaksiyonları başlatmazlar, sadece hızlandırırlar.

  Bu ifade doğrudur. Enzimler, bir reaksiyonun başlaması için gerekli olan ilk enerjiyi (aktivasyon enerjisi) düşürerek reaksiyonun daha hızlı gerçekleşmesini sağlarlar. Ancak, kendiliğinden gerçekleşmeyecek bir reaksiyonu başlatma yetenekleri yoktur. Sadece zaten gerçekleşebilecek reaksiyonları hızlandırırlar.

• B) Enzimler, reaksiyon sonunda değişmeden kalırlar ve tekrar tekrar kullanılabilirler.

  Bu ifade doğrudur. Enzimler, katalizörlerin temel özelliklerinden birini taşırlar. Reaksiyon sırasında substrat ile birleşip ürün oluşumuna yardımcı olsalar da, reaksiyon sonunda yapıları bozulmadan serbest kalırlar. Bu sayede aynı enzimin defalarca aynı reaksiyonu katalizlemesi mümkün olur.

• C) Enzimler, genellikle protein yapılıdır ve yüksek sıcaklık ile aşırı pH değerlerinden etkilenirler.

  Bu ifade doğrudur. Enzimlerin büyük çoğunluğu protein yapısındadır. Proteinler ise belirli bir üç boyutlu yapıya sahiptir ve bu yapı, enzimin aktif bölgesinin şeklini belirler. Yüksek sıcaklıklar veya aşırı asidik/bazik pH değerleri, proteinin bu üç boyutlu yapısını bozarak (denatürasyon) enzimin işlevini kaybetmesine neden olur. Her enzimin en iyi çalıştığı belirli bir optimum sıcaklık ve pH aralığı vardır.

• D) Enzimatik reaksiyonlarda, aktivasyon enerjisi düşürülür.

  Bu ifade doğrudur. Enzimlerin reaksiyonları hızlandırmasının temel mekanizması budur. Enzimler, substratları aktif bölgelerine bağlayarak, reaksiyonun gerçekleşmesi için gerekli olan enerji bariyerini (aktivasyon enerjisi) düşürürler. Bu sayede daha az enerji harcanarak reaksiyon daha hızlı ilerler.

• E) Bir enzimin çalışma hızı, substrat miktarı arttıkça sınırsızca artar.

  Bu ifade yanlıştır. Enzimatik reaksiyonlarda, substrat miktarı arttıkça reaksiyon hızı belirli bir noktaya kadar artar. Ancak, ortamdaki tüm enzim moleküllerinin aktif bölgeleri substratlarla doyduğunda, yani tüm enzimler substrat bağlamış ve çalışır durumda olduğunda, reaksiyon hızı maksimuma ulaşır. Bu noktadan sonra substrat miktarını ne kadar artırırsanız artırın, reaksiyon hızı daha fazla artmaz çünkü enzimler zaten tam kapasiteyle çalışmaktadır. Bu duruma "enzim doygunluğu" denir.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, E seçeneğindeki ifade enzimlerin çalışma prensipleriyle çelişmektedir.

Cevap E seçeneğidir.