f(x) = |x²-4| fonksiyonu veriliyor. Bu fonksiyonun parçalı fonksiyon olarak ifadesi için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Kritik noktalar x=-2 ve x=2'dirMerhaba sevgili öğrenciler,
Bu soruda, mutlak değer içeren bir fonksiyonun parçalı fonksiyon olarak nasıl ifade edildiğini anlamamız isteniyor. Adım adım ilerleyelim:
Bir sayının mutlak değeri, o sayının sıfıra olan uzaklığını ifade eder ve daima pozitif veya sıfırdır. Matematiksel olarak, $|a|$ ifadesi şu şekilde tanımlanır:
Bizim fonksiyonumuz $f(x) = |x^2-4|$ olduğu için, $a$ yerine $x^2-4$ ifadesini alacağız.
Mutlak değerin içindeki ifade olan $x^2-4$'ün işaret değiştirdiği noktalar, kritik noktalardır. Bu noktaları bulmak için $x^2-4 = 0$ denklemini çözeriz.
Bu durumda, kritik noktalar $x=-2$ ve $x=2$'dir. Bu, A seçeneğinin doğru olduğunu gösterir.
Kritik noktalarımız $x=-2$ ve $x=2$, sayı doğrusunu üç ana aralığa böler:
Bu aralıkta bir değer seçelim, örneğin $x=-3$. $x^2-4 = (-3)^2-4 = 9-4 = 5$. Gördüğümüz gibi, $x^2-4$ ifadesi pozitiftir. Dolayısıyla, $f(x) = |x^2-4| = x^2-4$ olur.
Bu aralıkta bir değer seçelim, örneğin $x=0$. $x^2-4 = (0)^2-4 = -4$. Gördüğümüz gibi, $x^2-4$ ifadesi negatiftir. Dolayısıyla, $f(x) = |x^2-4| = -(x^2-4) = -x^2+4$ olur.
Bu aralıkta bir değer seçelim, örneğin $x=3$. $x^2-4 = (3)^2-4 = 9-4 = 5$. Gördüğümüz gibi, $x^2-4$ ifadesi pozitiftir. Dolayısıyla, $f(x) = |x^2-4| = x^2-4$ olur.
Yukarıdaki incelemelere göre, $f(x)$ fonksiyonunu parçalı olarak şu şekilde yazabiliriz:
$$f(x) = \begin{cases} x^2-4 & \text{eğer } x \le -2 \\ -x^2+4 & \text{eğer } -2 < x < 2 \\ x^2-4 & \text{eğer } x \ge 2 \end{cases}$$Şimdi seçenekleri inceleyelim:
Yukarıda bulduğumuz gibi, bu ifade doğrudur.
İşaret incelememizde bu aralıklarda $x^2-4$ ifadesinin pozitif olduğunu ve dolayısıyla $f(x) = x^2-4$ olduğunu gördük. Bu ifade doğrudur.
İşaret incelememizde bu aralıkta $x^2-4$ ifadesinin negatif olduğunu ve dolayısıyla $f(x) = -(x^2-4) = -x^2+4$ olduğunu gördük. Bu ifade doğrudur.
Parçalı fonksiyon ifadesine baktığımızda, fonksiyonun tanımı için üç farklı aralık ve üç farklı kural kullandığımızı görüyoruz. Her ne kadar birinci ($x \le -2$) ve üçüncü ($x \ge 2$) parçaların cebirsel ifadesi aynı ($x^2-4$) olsa da, bunlar farklı ve ayrık aralıklara karşılık gelir. Dolayısıyla, fonksiyon 3 parçadan oluşur. Bu ifade yanlıştır.
Soru bizden yanlış olan ifadeyi bulmamızı istediği için, doğru cevap D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.