10. sınıf felsefe 2. dönem 2. yazılı 4. senaryo Test 2

Evrendeki her şeyin bir amaca yönelik olduğu, canlıların karmaşık yapıları ve doğanın işleyişindeki mükemmel düzenlilik, tesadüflerle açıklanamaz. Gözlemlenen bu düzen ve uyum, ancak akıllı ve üstün bir tasarımcının eseri olabilir. Bu tasarımcı varlığın da Tanrı olduğu düşünülür.

Bu argüman, Tanrı'nın varlığına ilişkin hangi kanıtı ifade etmektedir?

A) Ontolojik Kanıt

B) Teleolojik Kanıt

C) Kozmolojik Kanıt

D) Ahlaki Kanıt

E) Kötülük Problemi

Sevgili öğrenciler, bu soruda Tanrı'nın varlığına dair sunulan bir argümanı doğru kanıt türüyle eşleştirmemiz isteniyor. Hadi adım adım inceleyelim:

• Soruyu Anlayalım: Soru metni, evrendeki canlıların karmaşık yapılarından, doğadaki mükemmel düzenlilikten ve her şeyin bir amaca yönelik olmasından bahsediyor. Bu durumun tesadüflerle açıklanamayacağını, aksine akıllı ve üstün bir tasarımcının eseri olması gerektiğini savunuyor. Bu tasarımcının da Tanrı olduğu düşüncesini ortaya koyuyor. Anahtar kelimelerimiz "düzen", "uyum", "karmaşıklık", "amaç" ve "tasarımcı"dır.
• Seçenekleri İnceleyelim: Şimdi verilen kanıt türlerinin her birinin ne anlama geldiğini hatırlayalım:
• A) Ontolojik Kanıt: Tanrı'nın varlığını, O'nun tanımından yola çıkarak, yani "en mükemmel varlık" kavramının kendisinden hareketle kanıtlamaya çalışır. Tanrı'nın var olmamasının, O'nun en mükemmel varlık tanımıyla çelişeceğini savunur.
• B) Teleolojik Kanıt (Tasarım Kanıtı): Evrendeki düzen, uyum, amaçlılık ve canlılardaki karmaşık yapıların ancak akıllı bir tasarımcı tarafından açıklanabileceğini ileri sürer. Yunanca "teleos" kelimesi "amaç" veya "son" anlamına gelir. Bu kanıt, evrendeki her şeyin bir amaca hizmet ettiğini ve bu amacın bir tasarımcıyı gerektirdiğini savunur.
• C) Kozmolojik Kanıt: Evrenin varlığından yola çıkarak, her şeyin bir nedeni olduğu ve bu nedenler zincirinin sonsuza gidemeyeceği fikrine dayanır. Dolayısıyla, tüm varoluşun ilk nedeni veya ilk hareket ettiricisi olarak Tanrı'nın varlığını savunur.
• D) Ahlaki Kanıt: İnsanlardaki evrensel ahlak anlayışının, vicdanın ve adalet arayışının kaynağının Tanrı olduğunu iddia eder. Ahlaki değerlerin ve yükümlülüklerin ancak aşkın bir varlık tarafından güvence altına alınabileceğini savunur.
• E) Kötülük Problemi: Bu, Tanrı'nın varlığına ilişkin bir kanıt değil, aksine Tanrı'nın varlığına karşı ileri sürülen bir argümandır. Eğer Tanrı hem mutlak iyi, hem mutlak güçlü, hem de her şeyi bilen ise, dünyadaki kötülüğün varlığını nasıl açıklayabiliriz sorusunu sorar.
• Doğru Eşleştirmeyi Yapalım: Soru metninde vurgulanan "düzenlilik", "uyum", "karmaşık yapılar", "amaca yönelik olma" ve "tasarımcı" ifadeleri doğrudan Teleolojik Kanıt'ın temelini oluşturmaktadır. Evrendeki bu mükemmel işleyişin tesadüfen ortaya çıkamayacağını, aksine bilinçli bir tasarımın ürünü olduğunu savunan kanıt Teleolojik Kanıt'tır.

Cevap B seçeneğidir.