Türkçenin tarihî gelişim sürecinde aşağıdaki eserlerden hangisi Karahanlı Türkçesi dönemine ait değildir?
A) Kutadgu Bilig
B) Divân-ı Lügati't-Türk
C) Atabetü'l-Hakayık
D) Dede Korkut Hikâyeleri
Sevgili öğrenciler, Türkçenin tarihî gelişim sürecini ve bu süreçte ortaya çıkan önemli eserleri bilmek, dilimizin zenginliğini anlamak için çok önemlidir. Bu soruda, Karahanlı Türkçesi dönemine ait olmayan eseri bulmamız isteniyor. Şimdi adım adım seçenekleri inceleyelim:
- Karahanlı Türkçesi Dönemi Hakkında Kısa Bilgi: Türklerin İslamiyet'i kabul etmeye başladığı ve Karahanlı Devleti'nin hüküm sürdüğü 11-12. yüzyılları kapsayan bir dönemdir. Bu dönemde yazılan eserler, hem İslamî değerleri yansıtır hem de Türkçenin ilk önemli yazılı ürünlerini oluşturur.
- A) Kutadgu Bilig: Bu eser, 11. yüzyılda Yusuf Has Hacib tarafından yazılmıştır. "Mutluluk Veren Bilgi" anlamına gelir ve bir siyasetname niteliğindedir. Karahanlı Türkçesiyle yazılmış ilk önemli eserlerden biridir. Dolayısıyla bu döneme aittir.
- B) Divân-ı Lügati't-Türk: Kaşgarlı Mahmud tarafından yine 11. yüzyılda yazılmıştır. Türk dilinin zenginliğini göstermek amacıyla Araplara Türkçe öğretmek için kaleme alınmış, kapsamlı bir Türkçe sözlüktür. Bu eser de Karahanlı Türkçesi dönemine aittir.
- C) Atabetü'l-Hakayık: Edip Ahmet Yükneki tarafından 12. yüzyılda yazılmış didaktik (öğretici) bir eserdir. "Hakikatlerin Eşiği" anlamına gelir ve ahlaki öğütler içerir. Bu eser de Karahanlı Türkçesi döneminin önemli ürünlerindendir.
- D) Dede Korkut Hikâyeleri: Bu eser, Oğuz Türklerinin destansı hikâyelerini barındırır. Kökenleri çok eskilere dayansa da, yazıya geçirilişi ve günümüzdeki haliyle bilinen nüshaları 15-16. yüzyıllara aittir. Dili, Karahanlı Türkçesinden farklı olarak Oğuz Türkçesi özelliklerini taşır ve daha çok Anadolu ve Azerbaycan sahası Türkçesine yakındır. Bu nedenle Karahanlı Türkçesi dönemine ait değildir.
Gördüğümüz gibi, A, B ve C seçeneklerindeki eserler Karahanlı Türkçesi dönemine aitken, Dede Korkut Hikâyeleri daha geç bir döneme ve farklı bir dil sahasına aittir.
Cevap D seçeneğidir.
