Sözcükte anlam olayları nelerdir Test 1

7. "Yemek" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde terim anlamıyla kullanılmıştır?

A) Akşam yemeğini erken yedik.
B) Bu kitap beni yedi bitirdi.
C) Satrançta piyonu yemek zorunda kaldım.
D) Yemek çok lezzetli olmuş.

Sevgili öğrenciler, bu soruda "yemek" sözcüğünün hangi cümlede terim anlamıyla kullanıldığını bulmamız isteniyor. Öncelikle terim anlamın ne olduğunu hatırlayalım:

• Terim anlam, bir bilim, sanat, meslek dalına, bir spora veya bir konuya özgü özel ve belirli bir kavramı karşılayan sözcüktür. Yani, o alana ait özel bir anlam taşır ve genellikle o alanın dışında bu anlamıyla kullanılmaz.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve "yemek" sözcüğünün hangi anlamda kullanıldığına bakalım:

• A) Akşam yemeğini erken yedik.

  Buradaki "yemek" sözcüğü, "öğün" anlamında isim olarak kullanılmıştır. "Yedik" ise "tüketmek" fiilidir. Bu, sözcüğün genel ve günlük hayatta sıkça kullandığımız bir anlamıdır. Terim anlamı değildir.

• B) Bu kitap beni yedi bitirdi.

  Buradaki "yedi bitirdi" ifadesi, "çok yordu, yıprattı, tüketti" anlamında mecazlı bir kullanımdır. Gerçek anlamından uzaklaşmış, benzetme yoluyla yeni bir anlam kazanmıştır. Terim anlamı değildir.

• C) Satrançta piyonu yemek zorunda kaldım.

  İşte bu cümlede "yemek" sözcüğü, satranç oyununa özgü bir eylemi ifade eder. Satrançta bir taşı "yemek", o taşı oyun dışı bırakmak, ele geçirmek anlamına gelir. Bu, satranç sporunun bir terimidir. Sadece satranç oynayanlar veya satranç hakkında bilgisi olanlar bu anlamı bilir ve kullanır. Bu nedenle terim anlamıyla kullanılmıştır.

• D) Yemek çok lezzetli olmuş.

  Buradaki "yemek" sözcüğü de yine "yiyecek, öğün" anlamında isim olarak kullanılmıştır. Bu da sözcüğün genel ve günlük hayattaki anlamlarından biridir. Terim anlamı değildir.

Bu analizlere göre, "yemek" sözcüğünün bir oyun dalına (satranç) özgü özel bir anlamda kullanıldığı tek seçenek C seçeneğidir.

Cevap C seçeneğidir.