Aşağıdaki ifadelerden hangisi bir önerme değildir?
A) İki tek sayının toplamı çifttir
B) Matematik güzel bir derstir
C) 5 asal sayıdır
D) Eğer x=2 ise, x²=4'tür
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, mantık konusunun temel taşlarından biri olan "önerme" kavramını anlamamız isteniyor. Bir ifadenin önerme olup olmadığını anlamak için şu temel kuralı hatırlayalım:
- Önerme nedir? Bir önerme, doğru ya da yanlış kesin bir hüküm bildiren, yani bir doğruluk değeri taşıyan cümledir. Ancak aynı anda hem doğru hem de yanlış olamaz. Emir cümleleri, soru cümleleri, dilek cümleleri veya kişisel görüş bildiren cümleler önerme değildir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İki tek sayının toplamı çifttir
- Bu ifade matematiksel bir gerçeği dile getirir. Örneğin, $3+5=8$ veya $7+11=18$. Her zaman doğrudur. Kesin bir doğruluk değeri (doğru) taşıdığı için bir önermedir.
- B) Matematik güzel bir derstir
- Bu ifade kişisel bir görüş veya beğeniyi dile getirir. Bir kişi için matematik güzel bir dersken, başka bir kişi için sıkıcı olabilir. Bu cümlenin evrensel ve kesin bir doğruluk değeri yoktur; kişiden kişiye değişir. Dolayısıyla, bu bir önerme değildir.
- C) 5 asal sayıdır
- Asal sayılar, 1'den büyük olup sadece 1'e ve kendisine bölünebilen sayılardır. 5 sayısı bu tanıma uyar (1 ve 5 dışında böleni yoktur). Bu ifade matematiksel olarak doğrudur. Kesin bir doğruluk değeri (doğru) taşıdığı için bir önermedir.
- D) Eğer x=2 ise, x²=4'tür
- Bu bir koşullu ifadedir. Eğer $x$ yerine 2 koyarsak, $x^2$ ifadesi $2^2=4$ olur. Bu ifade matematiksel olarak doğrudur. Kesin bir doğruluk değeri (doğru) taşıdığı için bir önermedir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, sadece "Matematik güzel bir derstir" ifadesinin kişisel bir görüş bildirdiğini ve kesin bir doğruluk değeri taşımadığını görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
