3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil, temel cümlenin zarf tümleci görevinde kullanılmamıştır?
A) Eve gelince hemen ders çalışmaya başladı.
B) Soruyu çözerken oldukça dikkatli davrandı.
C) Koşa koşa yanıma geldi, heyecanla anlattı.
D) Görülmeye değer yerleri gezdik.
Merhaba öğrenciler! Bu soruyu adım adım çözerek zarf-fiillerin cümledeki görevlerini daha iyi anlayacağız. Unutmayın, her adımda dikkatli olmak ve mantığı kavramak çok önemli. Başarılar!
Öncelikle zarf-fiilin ne olduğunu hatırlayalım:
- Zarf-fiil (Ulaç): Fiillere gelerek onları zarf (belirteç) görevinde kullandıran eklerdir. Cümleye zaman, durum, sebep, koşul gibi anlamlar katarlar. "-ken, -alı/-eli, -madan/-meden, -ınca/-ince/-unca/-ünce, -ıp/-ip/-up/-üp, -arak/-erek, -dıkça/-dikçe/-dukça/-dükçe, -casına/-cesine, -meksizin/-maksızın, -dığında/-diğinde/-duğunda/-düğünde" gibi eklerle yapılırlar.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Eve gelince hemen ders çalışmaya başladı.
- "Gelince" kelimesi zarf-fiildir.
- "Ne zaman ders çalışmaya başladı?" sorusuna cevap verir: "Eve gelince".
- Bu durumda zarf-fiil, temel cümlenin zarf tümleci görevindedir.
- B) Soruyu çözerken oldukça dikkatli davrandı.
- "Çözerken" kelimesi zarf-fiildir.
- "Nasıl dikkatli davrandı?" sorusuna cevap verir: "Soruyu çözerken".
- Bu durumda zarf-fiil, temel cümlenin zarf tümleci görevindedir.
- C) Koşa koşa yanıma geldi, heyecanla anlattı.
- "Koşa koşa" kelimesi zarf-fiildir.
- "Nasıl geldi?" sorusuna cevap verir: "Koşa koşa".
- Bu durumda zarf-fiil, temel cümlenin zarf tümleci görevindedir.
- D) Görülmeye değer yerleri gezdik.
- "Görülmeye" kelimesi fiilimsidir (isim-fiil).
- Bu cümlede zarf-fiil yoktur. "Görülmeye değer yerler" ifadesi bir sıfat tamlamasıdır ve "nasıl yerler?" sorusuna cevap verir.
- Bu nedenle zarf tümleci görevinde kullanılmamıştır.
Cevap D seçeneğidir.
