6. "Okuyacak kitap bulamadığı için kitaplığa gitti, oradan seçtiği kitapları alıp eve döndü."
Bu cümlede geçen fiilimsilerin türleri sırasıyla hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) Sıfat-fiil - Zarf-fiil - İsim-fiil
B) Sıfat-fiil - İsim-fiil - Zarf-fiil
C) Zarf-fiil - Sıfat-fiil - Zarf-fiil
D) İsim-fiil - Sıfat-fiil - Zarf-fiil
Merhaba sevgili öğrencilerim! Bu soruyu adım adım çözerek fiilimsileri daha iyi anlamanıza yardımcı olacağım. Unutmayın, fiilimsiler fiil kök veya gövdelerinden türetilen, ancak fiil gibi çekimlenemeyen sözcüklerdir. Üç türü vardır: isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil.
- Adım 1: Cümleyi inceleyelim ve fiilimsileri bulalım.
- Cümlemiz: "Okuyacak kitap bulamadığı için kitaplığa gitti, oradan seçtiği kitapları alıp eve döndü."
- Bu cümlede geçen fiilimsiler şunlardır: "okuyacak", "bulamadığı", "seçtiği" ve "alıp".
- Adım 2: Fiilimsilerin türlerini belirleyelim.
- "Okuyacak" kelimesi: "-acak, -ecek" eki almış. Bu ek sıfat-fiil ekidir. Çünkü "okuyacak kitap" ifadesinde "okuyacak" kelimesi "kitap" ismini niteliyor.
- "Bulamadığı" kelimesi: "-dık, -dik" eki almış. Bu ek sıfat-fiil ekidir. Çünkü "bulamadığı için" ifadesinde "bulamadığı" kelimesi "için" edatını etkiliyor ve bir sıfat tamlaması oluşturuyor.
- "Seçtiği" kelimesi: "-dık, -dik" eki almış. Bu ek sıfat-fiil ekidir. Çünkü "seçtiği kitaplar" ifadesinde "seçtiği" kelimesi "kitaplar" ismini niteliyor.
- "Alıp" kelimesi: "-ıp, -ip" eki almış. Bu ek zarf-fiil ekidir. Fiili zarf gibi belirtiyor. Nasıl döndü? Alıp döndü.
- Adım 3: Seçenekleri karşılaştıralım.
- Bulduğumuz sıralama: Sıfat-fiil, Sıfat-fiil, Sıfat-fiil, Zarf-fiil.
- Şıklarda bu sıralamaya en yakın olan ve ilk üç fiilimsinin sıfat-fiil olduğu seçenek C seçeneğidir: Zarf-fiil - Sıfat-fiil - Zarf-fiil. Ancak soruda bir hata var gibi görünüyor. "Bulamadığı" ve "seçtiği" kelimeleri sıfat-fiil, "alıp" kelimesi zarf-fiil. "Okuyacak" kelimesi de sıfat-fiil. Dolayısıyla doğru sıralama Sıfat-fiil, Sıfat-fiil, Sıfat-fiil, Zarf-fiil olmalıydı. Ama şıklarda bu yok. En yakın cevap C gibi duruyor.
Cevap C seçeneğidir.