Verilen bileşik $CH_3-CH_2-C \equiv C-CH_2-CH_3$ şeklindedir. Bu bileşiğin adlandırması ve özellikleri hakkında yapılan çıkarımları adım adım inceleyelim:
- Çıkarım I: "6 karbonlu bir alkindir"
- Bileşiğin yapısına baktığımızda, en uzun karbon zincirinde 6 adet karbon atomu olduğunu görürüz. Zinciri numaralandırırsak: $CH_3(1)-CH_2(2)-C(3) \equiv C(4)-CH_2(5)-CH_3(6)$.
- Ayrıca, yapıda bir üçlü bağ ($C \equiv C$) bulunduğundan, bu bileşik bir alkindir.
- Dolayısıyla, bu çıkarım DOĞRUDUR.
- Çıkarım III: "Üçlü bağ 2-3 pozisyonları arasındadır"
- Alkinlerde adlandırma yaparken, üçlü bağın en küçük numarayı alacağı şekilde karbon zincirini numaralandırırız.
- Bileşiğimiz simetrik olduğu için her iki yönden de numaralandırsak aynı sonucu alırız:
- Soldan sağa numaralandırırsak: $CH_3(1)-CH_2(2)-C(3) \equiv C(4)-CH_2(5)-CH_3(6)$. Bu durumda üçlü bağ 3. ve 4. karbonlar arasındadır.
- Sağdan sola numaralandırırsak: $CH_3(6)-CH_2(5)-C(4) \equiv C(3)-CH_2(2)-CH_3(1)$. Bu durumda da üçlü bağ 3. ve 4. karbonlar arasındadır.
- Görüldüğü gibi, üçlü bağ 3. ve 4. karbonlar arasındadır, 2. ve 3. karbonlar arasında değildir.
- Dolayısıyla, bu çıkarım YANLIŞTIR.
- Çıkarım II: "3-Heksin olarak adlandırılır"
- IUPAC kurallarına göre bir alkin adlandırılırken:
- Önce en uzun karbon zinciri belirlenir ve bu zincirdeki karbon sayısına karşılık gelen alkan adının sonundaki "-an" eki yerine "-in" eki getirilir. (6 karbonlu zincir için "hekzan" yerine "heksin".)
- Üçlü bağın pozisyonu, zincir numaralandırılarak belirtilir. Üçlü bağın başladığı karbonun numarası adın önüne yazılır.
- Yukarıdaki numaralandırmalarımızda üçlü bağın 3. karbonda başladığını görmüştük (3. ve 4. karbonlar arasında).
- Bu durumda bileşiğin adı 3-Heksin olur.
- Dolayısıyla, bu çıkarım DOĞRUDUR.
Sonuç olarak, öğrencinin yaptığı çıkarımlardan I ve II doğrudur, III ise yanlıştır.
Cevap B seçeneğidir.
