Dalga biriktirme şekilleri (Kıyı oku, Lagün, Tombolo) Test 1

Kapıdağ Yarımadası hangi kıyı biriktirme şekline örnek teşkil eder?

A) Kıyı oku
B) Lagün
C) Tombolo
D) Fiyord

Sevgili öğrenciler, bu soruda Türkiye coğrafyasından önemli bir kıyı şekli olan Kapıdağ Yarımadası'nın hangi kıyı biriktirme şekline örnek olduğunu bulacağız. Öncelikle seçeneklerdeki terimleri kısaca hatırlayalım:

• Kıyı oku: Deniz akıntıları ve dalgaların taşıdığı kum ve çakılları, kıyıya paralel veya açılı olarak biriktirmesiyle oluşan, bir ucu karaya bağlı, diğer ucu denize doğru uzanan dar ve uzun birikinti şeklidir.
• Lagün (Deniz kulağı): Bir kıyı okunun veya setin bir koyun önünü kapatmasıyla denizden ayrılan, genellikle sığ ve tuzlu veya acı su kütlesidir. Örneğin, Büyükçekmece ve Küçükçekmece gölleri birer lagündür.
• Tombolo (Saplı ada): Eskiden ada olan bir kara parçasının, deniz akıntıları ve dalgaların taşıdığı malzemelerle (kum, çakıl) anakaraya bağlanması sonucu oluşan yarımada şeklidir. Yani, bir ada ile anakara arasında bir "sap" oluşur.
• Fiyord: Buzul aşındırması sonucu oluşan, dik yamaçlı, derin ve uzun, U şekilli vadilerin deniz suyuyla dolmasıyla oluşan kıyı tipidir. Türkiye'de fiyord tipi kıyılar bulunmaz, Norveç gibi yüksek enlemlerde yaygındır.

Şimdi Kapıdağ Yarımadası'na odaklanalım. Kapıdağ Yarımadası, Marmara Denizi'nde, Balıkesir il sınırları içerisinde yer alır. Coğrafi oluşumuna baktığımızda, aslında eskiden bir ada iken, Erdek ve Bandırma körfezleri arasında kalan alanda deniz akıntıları ve dalgaların taşıdığı alüvyonların birikmesiyle anakaraya bağlanmıştır. Bu birikinti şekline "tombolo" adı verilir. Kapıdağ Yarımadası, Türkiye'deki en güzel ve belirgin tombolo örneklerinden biridir.

Bu açıklamalara göre, Kapıdağ Yarımadası'nın oluşum şekli, bir adanın anakaraya bağlanmasıyla ortaya çıkan tombolo tanımına birebir uymaktadır.

Cevap C seçeneğidir.