Merhaba sevgili öğrenciler!
Lagünler, denizle bağlantısı kısmen kesilmiş, genellikle sığ su kütleleridir. Bu oluşum süreci, doğanın harika bir mühendislik örneğidir. Şimdi, bu sürecin aşamalarını adım adım inceleyelim ve doğru sıralamayı bulalım:
- 1. Kıyı akıntılarının sediment taşıması: Lagün oluşumunun ilk adımı, denizdeki kıyı akıntılarının (dalgalar ve gelgitler de dahil) kum, çakıl gibi sedimentleri kıyı boyunca taşımasıdır. Bu sedimentler, zamanla belirli noktalarda birikmeye başlar. Bu birikim, gelecekteki bariyerin temelini oluşturur.
- 2. Kıyı kordonunun gelişmesi: Kıyı akıntıları tarafından taşınan sedimentler, kıyıya paralel veya açılı bir şekilde birikerek bir kum seti, yani kıyı kordonu (veya kıyı oku/tombolo) oluşturur. Bu kordon, zamanla büyüyerek ve güçlenerek denize doğru uzanır.
- 3. Sığ koyun denizle bağlantısının kısmen kesilmesi: Gelişen kıyı kordonu, kıyıdaki bir sığ koyun veya körfezin ağzını yavaş yavaş kapatır. Bu kapanma tam olmaz; genellikle denizle küçük bir bağlantı (boğaz veya kanal) kalır. Böylece, koyun büyük bir kısmı ana denizden ayrılmış olur ve lagün adı verilen su kütlesi oluşmaya başlar.
- 4. Tuzlu ve tatlı su karışımının oluşması: Denizle bağlantısı kısmen kesilen bu su kütlesine, karadan gelen akarsular veya yağışlar yoluyla tatlı su girişi olabilir. Aynı zamanda, denizle olan bağlantıdan dolayı tuzlu su da içeri sızar. Bu durum, lagün içinde tuzlu ve tatlı suyun karıştığı, "acı su" veya "brak su" olarak bilinen özel bir ekosistemin oluşmasına neden olur.
Bu sıralama, bir lagünün doğal oluşum sürecini en mantıklı ve kronolojik şekilde açıklar. Önce sediment taşınır, sonra bu sediment bir bariyer oluşturur, bariyer bir koyu denizden ayırır ve son olarak bu yarı kapalı su kütlesinde tuzlu ve tatlı su karışımı meydana gelir.
Bu nedenle, doğru sıralama 1-2-3-4 şeklindedir.
Cevap A seçeneğidir.
