Anlatım bozuklukları 8. sınıf Test 1

10. "Bu soruyu çözmek için yaklaşık üç saat kadar uğraştım."
Bu cümledeki anlatım bozukluğunun çözümü aşağıdakilerden hangisidir?

A) "yaklaşık" sözcüğü çıkarılmalı
B) "kadar" sözcüğü çıkarılmalı
C) "uğraştım" yerine "çalıştım" getirilmeli
D) "saat" yerine "zaman" getirilmeli

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, bir cümlede sıkça karşılaşılan bir anlatım bozukluğu türü olan "gereksiz sözcük kullanımı"nı bulmamız ve düzeltmemiz isteniyor. Gelin, cümleyi adım adım inceleyelim:

Cümle: "Bu soruyu çözmek için yaklaşık üç saat kadar uğraştım."

• 1. Anlatım Bozukluğunu Tespit Etme:

  Cümlede "yaklaşık" ve "kadar" sözcükleri dikkatimizi çekiyor. Her iki sözcük de bir eylemin süresi veya miktarı hakkında kesin olmayan, tahmini bir bilgi verir. Yani, ikisi de "aşağı yukarı", "tahminen" gibi anlamlar taşır.

  • "Yaklaşık üç saat": Üç saate yakın bir süre.
  • "Üç saat kadar": Üç saate yakın bir süre.

  Bu iki sözcük aynı anlamı taşıdığı için, cümlede birlikte kullanıldıklarında anlamda bir tekrar (gereksiz sözcük kullanımı) meydana gelir. Bu durum, anlatım bozukluğuna yol açar.

• 2. Seçenekleri Değerlendirme:

  Şimdi seçeneklere bakalım ve hangisinin bu anlatım bozukluğunu giderdiğini bulalım:

  • A) "yaklaşık" sözcüğü çıkarılmalı

    Eğer "yaklaşık" sözcüğünü çıkarırsak cümle şöyle olur: "Bu soruyu çözmek için üç saat kadar uğraştım." Bu cümle anlamlı ve anlatım bozukluğu giderilmiştir.

  • B) "kadar" sözcüğü çıkarılmalı

    Eğer "kadar" sözcüğünü çıkarırsak cümle şöyle olur: "Bu soruyu çözmek için yaklaşık üç saat uğraştım." Bu cümle de anlamlı ve anlatım bozukluğu giderilmiştir.

  • C) "uğraştım" yerine "çalıştım" getirilmeli

    "Uğraşmak" fiili, bir işi yapmak için çaba harcamak, emek vermek anlamına gelir ve burada gayet uygun bir kullanımdır. "Çalıştım" da kullanılabilir ancak "uğraştım" fiili, sorunun zorluğuna ve harcanan çabaya daha çok vurgu yapar. Bu değişiklik, cümledeki gereksiz sözcük kullanımını gidermez.

  • D) "saat" yerine "zaman" getirilmeli

    "Üç saat" belirli bir süreyi ifade ederken, "zaman" daha genel bir kavramdır. Cümlede belirli bir süre belirtildiği için "saat" kelimesinin kullanılması doğrudur. Bu değişiklik, anlatım bozukluğunu gidermez.

• 3. Doğru Çözümü Belirleme:

  Hem A hem de B seçeneği, cümledeki gereksiz sözcük kullanımını gidererek cümleyi anlamlı hale getirir. Ancak Türkçe'de "yaklaşık üç saat" veya "üç saat kadar" ifadeleri tek başına yeterlidir. "Yaklaşık" kelimesi zaten bir tahmini ifade ettiği için, ardından gelen "kadar" kelimesi genellikle gereksiz bulunur ve çıkarılması tercih edilir. Bu tür durumlarda, anlamı zaten karşılayan ilk kelimeyi (yaklaşık) bırakıp, aynı anlamı tekrar eden ikinci kelimeyi (kadar) çıkarmak daha yaygın bir düzeltme yöntemidir.

  Bu nedenle, "kadar" sözcüğünü çıkarmak, anlatım bozukluğunu en doğru ve yaygın şekilde gideren çözümdür.

Cevap B seçeneğidir.