Akraba evlilikleri sonucu doğan bireylerde bazı kalıtsal hastalıkların görülme riski artar. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Akraba bireylerde çekinik genlerin bir araya gelme olasılığının artması
B) Akraba bireylerin bağışıklık sistemlerinin zayıf olması
C) Akraba evliliklerinde mutasyon oranının yükselmesi
D) Akraba bireylerde DNA eşleşmesinin bozulması
Merhaba öğrenciler! Bu soruyu adım adım ve anlaşılır bir şekilde çözelim:
Soru: Akraba evlilikleri sonucu doğan bireylerde bazı kalıtsal hastalıkların görülme riski artar. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Şıkları İnceleyelim:
- A) Akraba bireylerde çekinik genlerin bir araya gelme olasılığının artması
- B) Akraba bireylerin bağışıklık sistemlerinin zayıf olması
- C) Akraba evliliklerinde mutasyon oranının yükselmesi
- D) Akraba bireylerde DNA eşleşmesinin bozulması
Çözüm:
- 1. Adım: Öncelikle "çekinik gen" kavramını hatırlayalım. Çekinik genler, etkilerini gösterebilmek için aynı karakteri belirleyen iki alelin de çekinik olması gereken genlerdir. Yani, bir bireyde bu hastalıktan sorumlu çekinik genlerden sadece bir tane varsa, genellikle hasta olmaz, sadece taşıyıcı olur.
- 2. Adım: Akraba evliliklerinde, genetik olarak benzer bireylerin evlenmesi söz konusudur. Bu, akraba olmayan bireylere göre, aynı çekinik genleri taşıma olasılığının daha yüksek olduğu anlamına gelir.
- 3. Adım: Eğer akraba iki birey de aynı çekinik geni taşıyorsa, çocuklarında bu çekinik genlerin bir araya gelme ve hastalığın ortaya çıkma olasılığı artar.
- 4. Adım: Diğer şıklara baktığımızda:
- B şıkkı, akraba evlilikleri ile doğrudan ilgili bir durum değildir. Bağışıklık sistemi genetik faktörlerden etkilenebilir, ancak akraba evliliğiyle doğrudan bir bağlantısı bulunmamaktadır.
- C şıkkı, mutasyon oranının akraba evliliklerinde yükseldiğini iddia ediyor. Mutasyonlar rastgele olaylardır ve akraba evlilikleriyle doğrudan bir ilişkisi bulunmamaktadır.
- D şıkkı, DNA eşleşmesinin bozulması ifadesi de akraba evliliğiyle alakalı bir durum değildir. DNA eşleşmesi, hücre bölünmesi sırasında gerçekleşen bir olaydır ve hatalar nadiren ortaya çıkar.
Sonuç:
Akraba evliliklerinde çekinik genlerin bir araya gelme olasılığının artması, kalıtsal hastalıkların görülme riskini artıran temel nedendir.
Cevap A seçeneğidir.
